Çocuklugunun bir dönemini Kirklareli'nde geçiren Yüksel Zafer Can, yillar sonra yeniden dogup büyüdügü kentine geri döndü. Önadim Medya Grubu bünyesinde çalismaya baslayan Can ile gazetecilik ve Kirklareli üzerine konustuk.
Daha çocuk yasta Kirklareli'nde gazetecilik meslegi ile tanisan Yüksel Zafer Can, 26 yillik meslek hayatina yine Kirklareli'nde devam ediyor. Önadim Medya Grubu bünyesine dahil olan Can, meslek hayatinin önemli bir bölümünü ulusal gazetelerde çalisarak geçirse de bir yandan da yerel gazeteler ile olan bagini hiç koparmamis. Kirklareli'nin ilk gazetelerinden biri olan Atayolu ile meslek hayatina atilan Can, egitimini turizme yönelik alsa da ayaklari onu Istanbul'un ünlü Babiali yokusunda bir o gazete bir bu gazete getirip götürmüs.
Meslegin her asamasinda çalisarak kendini yetistiren Can, Sabah, Milliyet, Åzok gibi ulusal gazetelerde uzun yillar çalistiktan sonra eline mürekkebin ilk bulastigi yere, Kirklareli'ne geri dönmüs.
Önadim Medya Grubu bünyesine biraz daha uzun bir süre önce katilan muhabir H. Murat Taner ile gazetecilik ve Kirklareli üzerine görüstü.
Taner - Yüksel Zafer Can kimdir?
Can - Kirklarelili’yim. 1962 dogumluyum. Kirklareli'nin ileri gelen simalarindan ögretmen Fedail Can'in ogluyum. Kendisi Kirklareli'nin ilk yerel gazetelerinden Atayolu'nun sahibi idi. Yani gazetelerle ilk hasir nesir olmamizda o nedenle çocukluk yillarinda basladi. Sonra ilk ve ortaokulu ögrenimimi burada tamamladim. Daha sonra Istanbul'a gittik. Lise ögrenimi Istanbul'da üniversite ögrenimi Ankara'da sonra tekrar Istanbul'a giderek Dinç Bilgin döneminde Sabah Gazetesi'nde meslege basladim. Sonra gazetenin çesitli kademelerinde görev aldim. Arsivden basladim, yazi isleri, teknik bilgiler olsun, gazetenin her asamasinda içinde oldum. 16 yil gibi uzun bir süre hiç ara vermeden Sabah Gazetesi'nde yazi islerinde sayfa sekreterligi yaptim. Bugün Bab-i Ali piyasasinin üst düzey yönetici konumunda, yazar konumunda olan gazetecilerle birlikte çalisma sansi yakaladim. O benim için gerçekten bir sansti. Bu meslekte ögrenebildigim alabildigim bir sey varsa onlar sayesindedir. Beni bu meslege asil tesvik eden kisi Selahattin Duman’dir. Benim okulum turizm isletme idi. Amacim turizme yönelmekti. Ama Selahattin Duman o zaman yazi isleri müdürü idi. Beni o tesvik etti. “Seni hiçbir sekilde birakmam burada devam edeceksin” dedi. Sabah Gazetesi'nde uzun yillar degerli gazetecilerle çalisip kendimi gelistirmeye çalistim. Sonra bir dönem Milliyet Gazetesi'ne geçtim. 2 yil Milliyet Gazetesi'nde ekler sorumlulugu yaptim. Daha sonra tekrar Sabah Gazetesi'ne dönüs yaptim. Gazete'nin Almanya Bürosu açilacakti. Büronun kurulusu için beni görevlendirdiler. Almanya'ya gittim. Kurulusunu tamamladiktan sonra bir dönem çalisarak tekrar Istanbul'a dönüs yaptim. 2000 yili krizinde Sabah Gazetesi'nden kendi istegimle ayrildim. Ardindan Åzok Gazetesi'nde çalistim. O dönem sahibi ABC Ajansin sahibi Mustafa Küçük idi. O da hemserimiz. Sabah bünyesindeki Åzok Gazetesi'ni satin aldi. Beni de aldi götürdü yaninda. Bir dönem Åzok Gazetesi'nde çalistim. Orada politika ve ekonomi editörlügü yaptim. Yaklasik 1.5 -2 yil kadar çalistiktan sonra Tercüman Gazetesi'ne geçtim. Agabeyim de orada çalisiyor idi. Yine sayfa sekreterligi ve editörlük görevlerinde bulundum. Sonra arada yerel bazda yayin yapan gazetelerde çalismistim. Ama oralarda kadrolu bir gazeteci gibi degil sahipleri arkadasimdi. Onlara yardimci olmak anlaminda çalistim. Yerel basinla o sekilde basladi.
Taner - Yerel basinla o sekilde basladi diyorsunuz ama çocuklugunuzda Atayolu ile bir baslangiciniz var.
Can - Ama o dogrudan dogruya gazetenin isleyisi ile ilgili degildi. Babam çikartiyordu bizde yardimci oluyorduk. Ayak islerini yapiyorduk. Basinda bir söz vardir. Matbaa mürekkebi bulasti mi bir kere kolay kolay çikmaz. Oda bize oradan bulasti. Agabeyim de gazetecidir. Bülent Can. O da basin piyasasinda çok önemli görevlerde bulundu. Yazi isleri müdürlügü yapti, uzun süre... Hem Sabah Gazetesi'nde hem de diger gazetelerde. Biz de gazetecilik babadan ogula geçen bir meslek haline geldi. Ama zaten meslek olarakta gazetecilik çok cazip ilgi çektigi için hiç sikinti çekmedik.
Taner - Atayolu Kirklareli'nin ilk gazetelerinden biri miydi?
Can - Evet Atayolu, Yesilyurt ile birlikte Kirklareli'nin ilk gazetelerindendir. Zaten bir iki gazete vardi o dönem. Sevgili hocamiz ve basyazarimiz Nazif Karaçam onun sahibi idi sonra babam devraldi. O da siyasi günlük bir gazete idi. Kirklareli'nin gelismesinde önemli rol oynayan gazetelerden biri idi, Yesilyurt ile birlikte. Ancak babamin ögretmen olmasi nedeniyle bir süre sonra Istanbul'a gitmemiz gerekti.
Taner - Yerel basinin sorunlari her zaman konusulur. Bunlardan bahsedilir, küçük tespitlerde bulunulur. Hem ulusal hem de yerel basin tecrübesi olan bir gazeteci olarak konuya iki açidan da bakma sansiniz var. Yerel basinin bu anlamda sorunlarini nasil asmasi gerekir. Yine okunma oranlari çok düsük. Insanlar gazetelerinin pesine düsmüyor. Bunda mutlaka gazetelerinde payi var. Genel olarak tüm illerde bu böyle. Bu konuda ne düsünüyorsunuz?
Can -En son sordugundan baslamak istiyorum; Ne yazik ki Türkiye genelinde okunma oranlari ulusal basinda da bize yakismayacak kadar. Ülkemize yakismayacak kadar az. Ulusal basinda ayni sorunu yasiyor. Okuma yazma orani ile dogrudan alakali olabilir mi pek bilemiyorum ama bizde okuma aliskanligi yok. O yüzden ne gazeteler ne edebi kitaplar gerekli satis sayilarina ulasamiyor. Yerel bazda düsünürsek üstelikte Kirklareli okuma yazma orani en yüksek illerden birisi olmasina ragmen gazetelere karsi ciddi anlamda bir ilgisizlik var. Bunun nedeni gazeteler midir yoksa halkin kendisimidir bu anlamda arastirilmalidir. Gazetelerle alakali olacagini düsünmüyorum. Çünkü halkin sorunlarini ilgilendiren haberlerle insanlara ulasmaya çalisiyor gazeteler. Kendisini ilgilendiren konularda bile yerel basina ilgili gösterilmiyor. Bu nedendir arastirilmalidir. Åzu nedendir diye tespit koymak bence çok yanlis. Kisisel bir görüs bildirebilirim belki ama bu çok zor. Arastirilmasi gereken bir konudur. Sadece Kirklareli'nde bu böyle degil baska illerde de yerel gazetelerde çalistigim için iyi biliyorum. Tirajlar inanilmaz derecede düsük. Bir ilgi talep yok. Sanki söyle bir imaj olusuyor. Yerel gazeteler sadece resmi ilan alarak para kazanmak amaciyla çikiyormus imaji doguyor. Halbuki amaç o degil. Amaç yöre halkinin yine yöreye ait bir gazete tarafindan sorunlarinin dile getirilmesi, ona destek olunmasi asil amaç budur. Ancak bu ulusal basinda da böyle. Bir okumama aliskanligi var bizde. Gazete almiyoruz. Bunun ekonomik oldugunu düsünmüyorum. Hep söylenir gazete alacagi parayi baska yerlere harcayabilir diye. Insanin cebinde her gün bir gazete alacak para olmaz mi? Herkes en kötü bir gazete alabilir. Bu da herhalde toplumsal kültürden kaynaklanan bir sey. Bu aliskanligi insanlara verememis demek ki. Geçmisten bu güne kadar olmasi gerektigi gibi egitim anlaminda, okuma yazma aliskanligi anlaminda kazandirilmamis bu bize. Bu niye zor sartlar altinda çalistigimiza da isik tutuyor. Sonuçta halkin desteklemedigi bir gazete öyle ya da böyle kapanmaya mahkumdur.
Taner - Resmi ilandan bahsettiniz. Resmi ilan bugün gerçekten yerel gazetelerin kurtaricisi durumunda. Çünkü baska gelir elde edebilecegi bir yer yok. Halk ilgi göstermez ise gazete reklam da alamaz. Ancak resmi ilanla nereye kadar gider. Bunun da düsünülmesi gerekiyor. Buna iliskin görüsleriniz nelerdir.
Can - Kesinlikle bunun düsünülmesi gerekiyor. Sadece resmi ilanlardan gelecek maddi güçle ayakta kalmak çok zor. Hele hele teknolojinin de sürekli gelistigini düsünürsek o gelirlerle o teknolojiye ayak uydurmak özellikle basin sektöründe mümkün degil. Imkansiza yakin. O yüzden geliri sadece resmi ilan olan bir gazetenin çok uzun süre ayakta kalabilecegine inanmiyorum. Eninde sonunda kapatmak zorunda kalir. Çalisanlari da zor durumda kalir. Bunun yolu nedir. Yerel gazetelere insanlarin ilgi göstermesi için? Aslinda çok sey yapilabilir. Gazetenin mizanpajindan tutunda haber içerigine kadar insanlari birebir ilgilendiren konularda sokaktaki vatandas ile konusulabilir. Esnafla, sikinti ile onlari her gün onu öne çikartabilecek sekilde sunulmasi hem mutlu eder hem de ilgisini artirir. Yerel halkin sorunlari ile ilgilenmek çözüm yollarindan birisi olabilir. Bunun disinda mizanpaj dedim. Mizanpaji mutlaka görsel anlamda ilgi çekecek biçimde olmali. Ulusal basinin gösterdigi özeni bizimde göstermemiz gerekiyor. Buna dikkat edersek görsel anlamda da hitap etmis olursun. Rafta gördügü zaman gazeteni bakar öbüründen daha hos bir görünümü var. Alir bakar içerigini de begenirse onu tercih eder.
Taner - Çocuklugunuz burada geçti, Kirklareli hakkinda ne düsünüyorsunuz?
Can - Burali olmamdan kaynakli tabi ki güzel seyler düsünüyorum. Burasi sakin ve sessiz. Memur kenti. Emekli kenti. Kendi halinde ama halki aydin, bilinçli. Onu çok iyi biliyorum. Istanbul'da olsam da uzun süre bura ile bagimi koparmadim. Cografi olarakta çok iyi bir yer. Insanlari zaten Trakya halkinin kendine has bir sicakligi var. Ama ilin sorunlari gelismisligi anlaminda bakarsak olmasi gerektigi gibi hiç olmadi Kirklareli'nde. Gümrük kapilari açildi ama Kirklareli ile dogrudan bir iliskisi yok. Normalde Kirklareli'nden giris yapmasi gereken turistleri bile Edirne'ye çekti. Dereköy sinir kapisinin yolu yeni yapildi o bir canlanma getirecek belki. Yine Hamzabeyli Sinir Kapisi belki oda bir canlanma getirecek. Ama il gelismesi gerektigi gibi gelismedi.
Keske ekonomik anlamda yatirim anlaminda daha fazla ilgi görse idi. Kirklareli bugün Türkiye'yi tarimsal ekonomi anlaminda besleyen sayili illerden birisidir. Bu gün gelismislik anlaminda çok daha farkli konumda olabilirdi. Kirklareli aydin bir il. Cumhuriyete sahip çikan insanlar.
Buraya tekrar gelme nedenlerimden birisi de budur zaten. Hem sesiz, sakin hem de insanlari Atatürk'e sahip çikan, Kemalist duygularini, ideallerini kaybetmemis insanlar olmasi. Bunu burada çok net gördüm. O yüzden Istanbul'dan kaçip geldim. Yine ailem burada.

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmadı. İlk Sen Ol