Ögretmenlerden örnek davranis

Halk Egitim Merkezi Aksam Sanat Okulunda 26.06.07 günü saat 1400te Epilepsi (Sara) Hastaligi ile ilgili konferans verildi.
Ögretmenlerin istegi dogrultusunda verilen konferansa birçok ögretmen ve vatandas katildi. Nöroloji Uzmani Hüseyin Nail Açiksöz tarafindan gerçeklestirilen panelde ögretmenler bilgilendirilerek karsilasilabilecek Epilepsi hastasi olan ögrencileri erken tani ve teshis yöntemi ile nasil fark edip ne gibi önlemler alabileceklerini ögrendiler.
Nöroloji Uzmani Hüseyin Nail Açiksöz gerçeklestirdigi slayt gösterisi ve video görüntüleri ile birlikte ögretmenlere görsel olarak ta ögrenme imkani sundu.
Açiksöz; "Epileptik nöbet (Sara), beyindeki hücrelerin kontrol edilemeyen, ani, asiri ve anormal desarjlarina bagli olarak ortaya çikan bir durumdur. Beyin, insan vücudunun ana kumanda merkezi gibidir. Beyin hücreleri arasindaki uyumlu çalisma, elektriksel sinyallerle saglanir. Nöbetin nedeni, bir tür beklenmeyen elektriksel uyari olarak düsünülebilir. Kisaca; epileptik nöbet beynin kuvvetli ve ani elektriksel bosalimi sonucu olusan kisa süreli ve geçici bir durumdur.
Epilepsi, dünyanin her bölgesinde, erkek ve kadinda, her türlü irkta ve yaklasik 100 kiside bir oraninda görülebilen bir hastaliktir.
Hastalarin yaklasik yarisinda belirli bir neden bulunamaz. Belli bir grup hastada ise; gebelikte olabilen beyin gelisme problemleri, dogum sirasindaki nedenler, menenjit, beyin enfeksiyonu, beyin tümörleri, zehirlenmeler veya ciddi bas yaralanmalari epileptik nöbetlere yol açabilir.
Nöbetin nedeni tümör ya da baska bir hastalik degilse, epilepsinin ilerlemesi söz konusu degildir, bazen yasla birlikte nöbet sikligi da azalabilir.
Epilepsi nöbetleri, çogu zaman insana çok uzun sürüyor gibi gelse de 1-3 dakika içinde kasilmalar biter ve hastalar belli bir süre sonra nöbet öncesindeki normal aktivitelerini kazanirlar.
Epilepsi nöbetleri, degisik tiplerde olabilir. Nöbetler; büyük (genel, jeneralize tonik-klonik, grand mal, kasilma-çirpinma ile karakterize) yada küçük (kismi, parsiyel, sadece yüz, kol yada bacakta kasilma[basit parsiyel] veya anlamsiz konusma ve davranislar ile karakterize[kompleks parsiyel]) nöbetler seklinde ortaya çikabilir. Ayrica kisa süreli (5-10 saniye), gözlerini dikip sabit bakma, bu anda cevapsizlik seklinde, kasilmasiz dalma nöbetleri (absans) ile; özellikle sabahlari uykudan uyandiktan sonraki dönemlerde ortaya çikan ve kollarda siçrama-atmalar tarzinda myoklonik nöbetler de olabilir.
Epilepsi bulasici bir hastalik degildir. Epilepsili kisinin hastaliginin baskalari tarafindan bilinmemesi için bir neden yoktur. Yakin arkadaslariniz, akraba ve komsulariniz, ögretmeniniz hastaliginiz hakkinda bilgi sahibi olmalidir. Epilepsili kisi evlenebilir ve çocuk sahibi olabilir. Bayanlar hamile kalmadan önce mutlaka doktoru ile görüsmelidir. Tedavide kullanilan ilaçlarin çocuk üzerine degisik etkileri nedeniyle; gebelik öncesi nöbetlerin tipine ve durumuna bakilarak uygun ilaç ve dozu doktor tarafindan düzenlenmelidir.
Epilepsi tanisinda en önemli nokta; nöbetler hakkinda verilen bilgidir. Özellikle nöbeti gören kisinin doktor tarafindan dinlenmesi gerekir. Genel fizik ve nörolojik muayene yapildiktan sonra basvurulacak ilk laboratuar inceleme araci; elektroensefalografi (EEG) dir. Bu tetkik, saçli deriye elektrotlar yapistirilarak beyin dalgalarinin kaydedildigi bir yöntemdir. Epilepsi hastaligi tanisinin konulmasinda en önemli tetkiktir. Bilgisayarli beyin tomografisi (BBT) ve magnetik rezonans incelemesi (MRI) epilepsi nöbetlerine neden olan olaylarin ortaya konmasinda yardimci olabilir.
Epilepsi ilaçla yada cerrahi olarak tedavi edilebilen, çogu hastada (%70-75) tek ilaçla nöbetlerin kontrol altina alinabildigi bir hastaliktir. Epilepsili hasta ilacini kullanarak aktif ve basarili bir yasam sürebilir. Epilepsi tedavisinde kullanilan ilaçlar; hastanin yasina, fiziksel durumuna ve nöbet tipine göre uzman doktor tarafindan verilmelidir. Bilinçsizce kullanilacak ilaç, nöbetleri önlemedigi gibi istenmeyen yan etkilere de neden olabilir.
Eger tedavi ile nöbetler bir kaç yil (hastanin durumuna göre 2-4 yil gibi) arka arkaya görülmezse, doktor kontrolunda ilaçlarin azaltilip kesilmesi denenebilir. Nöbetler tekrarlamazsa tedaviye son verilir, tekrarlarsa tedaviye yeniden baslanir. Ilacin kesilmesi, mutlaka hastayi izleyen doktor tarafindan karar verilmesi gereken önemli bir konudur" dedi. Hüseyin Nail Açiksöz ayrica ögretmenlerin ve ailelerin Epilepsi hastasi olan çocuklarda davranis bozuklugunun hastaliktan kaynaklanmadigini belirtti. Ögretmen ve velilerin asiri koruyucu yaklasimlarinin Epilepsi hastasi olan çocuk açisindan psikolojik olarak olumsuz bir etken oldugunu ifade ederek epilepsi hastasi bir çocuga normal bir çocuga davranir gibi davranarak kendisinin bir özürlü oldugu izlenenimi verilmemelidir dedi. Açiksöz Epilepsi hastaliginin bir ayip olmdigini belirterek bazi ailelerin Epilepsi hastasi olan çocuklarinin çevre açisindan duyulmasini istemediklerinden doktora getirmediklerini ifade etti. Ögretmenlere bu konuda büyük rol düstügünü söyleyen Hüseyin Nail Açiksöz erken tani ve teshis epilepsi hastaliginda çok önemlidir dedi. Açiksöz Epilepsi hakkinda bilinmesi gereken konulari söyle siraladi;
1 Epilepsi kisa süreli nöbetler seklinde tekrarlayan, beyinden kaynaklanan bir hastaliktir. Nöbetler ilaçla durdurulabilir.
2. Epileptik bir hastayi asiri kollamaya, takip etmeye ve gereginden fazla ilgi göstermeye gerek yoktur.
3.Epilepsi hastaligi olan kisi asiri uykusuz kalmamali, günde en az 7-8 saat uyumalidir.
4. Asiri çay, kahve ve kolali içeceklerden kaçinilmali, gece agir yemek yenmemelidir.
5. Uzun süreli ve yakindan televizyon seyredilmemeli ve fazla bilgisayar kullanilmamalidir.
6. Epileptik hasta, asiri efor sarfetmemeli ve bunu gerektiren sportif faaliyetlerden kaçinilmalidir.
7. Alkollü içecekler, nöbet olusumuna yol açabilecegi ve epilepsi ilaçlarin etkilerini degistirebilecegi için kesinlikle kullanilmamalidir.
8. Aç kalinmamalidir.
9. Yüksek yerlerin kenarinda bulunulmamali ve ates gibi yakici olabilecek yerlerden uzakta durulmalidir.
10.Meslek seçiminde dikkat edilmelidir. Epileptik hastalar; askerlik, polislik, soförlük, berberlik, insaat ve kaynak isçiligi gibi meslekleri seçmemelidir.
11.Motorlu tasit kullanilmamalidir. 3 yildan fazla bir sürede nöbet geçirmeyenlerde ve EEG leri normal olanlarda müsade edilebilir.
12.Epilepsili hasta elinden geldigince üzülmemeli, olur olmaz seyleri dert etmemelidir.
13.Epilepsili kisi evlenebilir ve çocuk sahibi olabilir. Epileptik kisi evlenecek ise esi hastaligini bilmelidir. Bayanlar hamile kalmadan önce mutlaka doktoru ile görüsmelidir.
14.Alinan ilaçlarin hastaligi tamamen geçirmeyebilecegi bilinmelidir. Ama ilaçlar nöbet gelmemesini yada sayisinin azalmasini saglayacaktir.
15.Ilaçlar, düzenli ve mutlaka önerildigi sekilde kullanilmalidir.
16.Nöbet geçirilme sayisi ile gün ve saatleri kaydedilmelidir.
17.Düzenli araliklarla doktor kontrolüne gidilmelidir.
18.Hastalar, yaninda iyi yüzme bilen birisi olmak sartiyla denize girebilir, fakat uzun süre denizde ve günes altinda kalmamali, asiri yorulmamalidir.
19.Epilepsi kismen de olsa hayatinizi etkileyebilir, ama normal, aktif bir hayat sürmenizi engellemez. Bazi meslekler disinda yapamayacaginiz hiçbir sey yoktur.
20.Epilepsi çalismaniza ve isinizde basarili olmaniza engel olacak bir hastalik degildir. Unutmayiniz ki; dünyada bir çok ünlü ve basarili insan da epilepsi hastaligina sahiptir. Hüseyin Nail Açiksöz Epilepsi (Sara) Nöbeti geçiren bir hastaya yaklasim seklinin çok öenmli oldugunu ifade ederek yapilmasi gerekenleri;
"Sakin olun, hastanin bas ve vücudunu yana çevirin.
Nöbet sirasinda yaralanmasini önleyin (Basini yere vurmasini, yataktan düsmesini önleyin. Çevresindeki kesici ve yaralayici cisimleri uzaklastirin).
Yakasini ve varsa siki giysilerini gevsetin. Eger bilinçsiz hareketler yapiyorsa, sert olmayan hareketlerle engelleyin. Nöbet aninda neler yaptigini iyice gözleyin ve bunlari doktorunuza anlatin. Hasta kendine gelene kadar yanindan ayrilmayin. Mümkünse doktoruna bilgi verin diyerek hastanin telaslandirilmasinin, agzini açmak için ugrasilmasinin tehlikeli ve sakincali oldugunu da belirtti. Özellikle çocuklarda meydana gelebilen kol veya bacak kasilmalarinda hastanin serbest birakilmasi gerektigi, kol yada bacagini tutmanin hastanin kol yada bacaginin kirilma ile sonuçlanabilecegi gibi agzini açmak isterken nöbet geçiren hastanin dislerinin kirilabildigini belirtti. Nöbet geçiren hastanin dilinin isirilmasinin önemsenmemesini ve zor kullanarak engel olmak yerine yatistirici davranislar içinde olunmasi gerektigini ifade etti.

Paylaş

Yorum Yazın

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmadı. İlk Sen Ol