Merhaba Kirklareli

-Tasarruf eden binalar-
Derleyen Nora KASANiCKA
Bugday Dernegi AGH gönüllüsü*
Çeviri Nese YILDIZ
DOgAYLA uyumlu bir yasam için, yenilenebilir enerji kaynaklarinin kullaniminin yani sira binalarda enerji verimliligi saglayan teknolojilerin kullanimi gün geçtikçe artiyor.
Yenilenebilir kaynaklardan enerji üretmek için gelistirilmis ileri teknolojiler enerji üretmemizi saglasa da "sürdürülebilirlik" için öncelikle tasarruf edilebilecek aslinda üretilmesine gerek olmayan- enerji potansiyeline bakmamiz yerinde olur. Bir binada yenilenebilir enerjilerden yararlanmak için, önce o binanin enerjiyi tutma ve kullanma kapasitesini ölçmek gerekir. Amory Levans, tasarruf edilebilecek enerji birimi olarak adlandirdigi "negawatt"i tanimlarken, sürdürülebilirlige, kaynaklarin akilci ve verimli kullanimiyla ulasilabilecegine dikkat çekmek istiyordu. Levans'in çikis noktasi suydu "Herhangi bir enerji üretim sisteminin ilk yatirim maliyeti yüksek olacagindan, en az yatirimla en çok verime nasil ulasilacagina bakmak daha mantiklidir." Dünya çapinda, geleneksel olarak insa edilen evlerde enerji verimliligi olmasina ragmen, sanayi devriminden bu yana gelisen ve geleneksel yapilarin korundugu uzak bölgelere kadar yayilan insa sekilleri bir sorun olmayi sürdürüyor. Bati uygarligindaki asiri harcama tutkusunun kaynagi, fosil yakitlardan kitlesel enerji üretiminin çevresel etkilerinin bilinmemesi ve fosil yakitlarin bir gün tükeneceginin düsünülmemesi. Bunun yani sira özellikle kentlesmis bölgelerdeki binalarin büyük bölümünün enerjiverimlilik standartlari da yetersizdi... Günümüzde yalitim teknolojileri gelistikçe binalarda standartlar iyilestiriliyor, elektrigin fiyati yükseldikçe elektrikli aletlerin enerji verimlilikleri artiriliyor. Ancak bilinçli enerji tasarrufu ve temiz kaynaklardan enerji gereksiniminin karsilanmasiyla çok daha fazlasi saglanabilir.
Enerji verimliligi için...
Enerji verimliliginin saglanmasi için binanin yeniden insa edilmesi gerekmeyebilir ve mevcut bir binaya yenilenebilir enerji kaynagi dösenebilir. Öncelikle binanin komple yalitimi yapilmali, aydinlatma sistemi ve elektrikli aletlerin enerji verimliligi gözden geçirilmelidir. Bir evde öncelikli enerji/kaynak tüketimi, evin istenen sicakliga getirilmesi için yapilir, bu nedenle tüm isi kaçaklarini saptamak çok önemlidir. Bu noktalar yanlis insadan kaynaklanabildigi için düzeltme gerektirebilir. Bu durumda yalitim malzemeleri kullanilmasi isi kaybini önlemez (özellikle evin duvarlarinda nem ve su bulunuyorsa). Isi kaçiran noktalar genellikle pencere, kapi, baca ve duvarlarin delindigi yerlerin çevresinde veya iki duvarin birlestigi yerlerde bulunur. Bu noktalar kizilötesi radyasyonu tespit ederek (sicaklik arttikça radyasyon artar), binada isi yayiliminin en çok oldugu bölgeleri (kirmizi-sari spekt-rum), soguk ve nemli noktalari (eflatun-ye-sil spektrum) gösteren "termografik fotograf makinesi" teknolojisiyle kolaylikla bulunabilir.
Dikkate alinmasi gereken baska bir konu da yapilandirma maliyetleri nedeniyle, enerji üretim teknolojisine yapilan yatirimin geri dönüsünün, yeni bir insaatinkin-den daha geç ve yavas olacagidir. Iliman-soguk iklimli ülkelerde yüksek yalitim standartlarina dikkat edilmesine ragmen, Akdeniz ülkelerinde yalitim genellikle göz ardi edilir. Oysa Akdeniz ikliminde minimum isitmayla istenen sicakliga göreceli olarak daha kolay ulasilabilir. Yalitim, yazin da asiri sicaga karsi koruma saglayacak, enerji/kaynak/para tasarrufu saglayacaktir.
Bina tasarimlarinda ideal termodinamik davranisa ulasmak için yapilan degisiklikler artiyor. Bu deneyimler, yenilikçi stratejiler gelistirse de geleneksel tasarimlarin yeni teknolojilerle birlestirilerek kullanildigini görüyoruz. Bunun örnekleri; enerjiyi "isi pompasi", "günes panelleri" veya "rüzgâr türbinleri" gibi alternatif kaynaklardan saglayan saman balyasindan yapilan evler, toprak damli ya da toprak korunakli evler olabilir.
DEVAM EDECEK...
haticekunt@gazetetrakya.com