Merhaba Kirklareli

ATATÜRK VE TARIM
(dünün devami)
Atatürk 1936 yilinda tarimsal kooperatifçilik konusunda yogun faaliyetlerde bulunmustur. Bunlardan birisi, içel'in Tekir köyünde Atatürk'ün sahibi oldugu Tekir çiftligi civarindaki çiftçileri tarim kredi kooperatifi kurmalari için cesaretlendirerek örgütlemesidir. Merkezi Tekir Çiftligi olmak üzere bir tarim kredi kooperatif kurmak üzere 10 köyden 36 üretici, kurucu üye olarak Silifke Ziraat Bankasina imzali bir dilekçe vermislerdir. Soyadi Kanunu çikincaya kadar Mustafa Kemal adini kullanan Atatürk, özel bir yasayla kendisine Atatürk soyadi verildikten sonra ilk kez Kemal Atatürk ismini kullanarak ve kooperatifin 1 nolu kurucu üyesi olarak bu dilekçeyi imzalamistir. Dilekçenin metni söyledir
"Silifke Ziraat Bankasina, Merkezi Tekir Çiftligi olmak ve Arkarasi, Persenti, Avsar, Karadereli, Tekir, Tekirkoyuncu, Türkmenli, Türkmenasagi, Tozara köylerini de ihtiva etmek üzere mintikanizda 2836 sayili Tarim Kredi Kooperatifleri Kanununa uygun bir tarim kredi kooperatifi kurmak istiyoruz.
Dilegimiz Bankanizca da muvafik görüldügü takdirde, imzalanmak üzere 6 nüsha ana mukavelenamenin Ekonomi Bakanliginca tasdik ve noterlikçe tescil muamelelerinin ifasi için gereginin yapilmasini dileriz."
Zamanin Ekonomi Bakani Celal Bayar kooperatif kurma girisiminden ötürü Atatürk'e bir kutlama telgrafi çekmis ve Atatürk bu telgrafa asagidaki cevabi vermistir
"Tarim kredi kooperatiflerinin ilki olan Tekir kooperatifinin muamelelerinin bittigini sevinerek ögrendim. Bu kooperatife 1 nolu üye olarak bulunmami muhabbetle yadetmenize tesekkür ederim. Tarim Kredi Kooperatiflerinin bütün yurdu kaplamasini basari ve gayretlerinizden bekliyoruz."
Görüldügü gibi, Atatürk kooperatifleri desteklemekle kalmamis, kendisi de Silifke Tasucunda Tekir Çiftliginde kurulan Türkiye'nin ilk tarim kredi kooperatifi olan Tekir Kooperatifi ile daha önce deginilen Ankara Memurlar Kooperatifine 1 nolu kurucu ortak olmustur.
Günümüzde Silifke'ye tasinmis olan bu kooperatifin adi "Atatürk Tekir Tarim Kredi Kooperatifi" olmustur. Kurulus dilekçesinin verildigi 30 Haziran günü ise son yillarda çesitli kooperatif örgütlerince "Kooperatifçilik Bayrami" olarak kutlanmaktadir.
2834 ve 2836 sayili tarim satis ve tarim kredi kooperatifleri yasalarinin yürürlüge girmesi ve ülkede hizla kooperatiflerin kurulmaya baslanmasi üzerine, 1 Kasim 1936 tarihinde Türkiye Büyük Millet Meclisini açarken Atatürk söyle konusmustur
"Kooperatif teskilati her yerde sevilmistir. Kredi ve satis için oldugu kadar, istihsal vasitalarini ögretip kullandirmak için de kooperatiflerden istifadeyi mümkün görüyoruz."
"Ziraat sanayi bilhassa üzerinde mesgul olacagimiz mevzu olacaktir. Bu arada sütçülüge, süt sanayine hususi önem vermekteyiz. Sirasiyla sehir ve kasabalarimizin temiz ve ucuz süt mamulati ihtiyacini temin edecek fabrikalar tesisine ve bununla ahenkli bir surette köylerdeki sütleri kiymetlendirecek ve satisi kolaylastiracak kooperatifler teskiline çalisilacaktir."
Yukarida açiklandigi gibi, Atatürk'ün ülkemizde kirsal ve kentsel kooperatifçiligin gelistirilmesi için yaptigi faaliyetler oldukça yogun olmustur. Hayati boyunca ekonomik kalkinmada ve üreticilerin refah düzeylerinin yükseltilmesinde kooperatiflerden önemli birer araç olarak yararlanilmasi gerektigini ileri sürmüs, kooperatifçilik yasalarinin çikartilmasi ve kooperatiflerin kurulmasi için bizzat çalismistir.
Atatürk kooperatifçiligi her zaman övmüstür. 1925 yilinda Kastamonu'da yaptigi bir konusmada söyle demistir
"Ben de çiftçi oldugumdan biliyorum, makinesiz ziraat yapilmaz, el emegi güçtür, birlesiniz, birlikte makine aliniz."
devam edecek...
haticekunt@gazetetrakya.com