Merhaba Kirklareli

Bugday Yetistiriciligi-2
Ekim Yüksek bir verim ve kaliteli ürün elde etmenin ön kosulu, tarlada uygun zamanda düzenli bir çimlenme ve çikisin saglanmasidir. Yurdumuzda bugday genellikle güzden ve kislik olarak ekilmektedir. Kislik ekimde, yazlik ekime oranla daha yüksek verim elde edilmektedir. Ayrica ekim zamani çesidin soguga toleransi ve vernalizasyon istegine bagli olarak degismektedir. Ekim, çesitli faktörlere bagli olarak ekim ile aralik aylari arasinda yapilabilir. Toprak sicakliginin 8-10 °C oldugu zamanda ekim yapilmalidir. Bugdayda dekara atilacak tohum miktari; ekim zamanina, bin tane agirligina, çimlenme ve biyolojik gücüne bagli olarak 18-24 kg arasinda degismektedir.
Tohumluk Yüksek verim için sertifikali tohumluk kullanilmalidir. Sertifikali tohumluk kullanimi tane veriminde % 40 oraninda bir artis saglayabilmektedir. Tohumluk alirken tohumluklar özel ambalajlarinda olmali, ambalaj üzerinde etiket bulunmali ve etiket üzerindeki bilgilere dikkat edilmelidir.
Gübreleme Bugday, gübreye genellikle iyi tepki gösteren bir bitkidir. Azotlu gübrenin yarisi, fosforlu gübrenin tamami ekimle birlikte verilmelidir. Azotlu gübrenin diger yarisi ise kardeslenme döneminde üst gübre olarak verilmelidir. Toprak tahlili yapilmamis ise saf madde üzerinden dekara 12 kg azot ve 6 kg fosfor tavsiye edilmektedir. Buna göre ekimle beraber dekara 13 kg diamonyum fosfat (DAP) ve toprak pH'inin durumuna göre 20-30 kg/da uygun formda azotlu gübre verilebilir.
Bakim Bugdayda en önemli bakim isi, sapa kalkma döneminde azotlu üst gübre verilmesidir. Diger önemli bir bakim islemi ise yabanci ot mücadelesidir. Yabanci otlarla mücadele için toprak isleme titizlikle yapilmali ve yabanci otlardan temiz tohumluk kullanilmalidir. Yabanci otla mücadelede kullanilacak herbisitler kardeslenme sonu ya da sapa kalkma döneminden önce kullanilmalidir.
Bugday Yetistiriciligi-2
Hastalik ve Zararlilarla Mücadele
Sari Pas Yapraklar üzerinde sari, dar, uzunca, birbirine paralel noktali çizgiler halinde sap ve basakta meydana gelirlerse de genellikle yaprak ve kavuzlarda görülür. Kahverengi Pas Sari pastan sonra görülür. Püstülleri kara pasinkinden koyu, sari pasinkinden daha açiktir ve dairevi yiginlar olusturur. Kara Pas Püstüller rastgele dagilmislardir. Püstüllerin üzerindeki epidermisin yirtilmasi ile bariz olarak taninir. Pas hastaliklarina karsi; dayanikli çesitler kullanmak, yabanci ot ve ilaçli mücadele yapmak gereklidir. Rastik Hastalikli bugday, basak çikarir çikarmaz görülür. Hastaliga yakalanmis bitkiler saglamlardan daha kisa ve zayif olup, genellikle kardeslenmezler ve erken olgunlasirlar. Bugdayin basaklari çiçek zamani siyah bir toz kitlesi hastalik etmeni fungusun sporlaridir. Bu sporlar rüzgarin etkisiyle etrafa dagilir ve daha sonra geride sadece basak ekseni kalir.
Mücadele için hastaliksiz tohum ekilmeli, dayanikli çesitler kullanilmali ve tohum ilaçlamasi yapilmali. Kök ve Bogaz Çürüklügü En belirgin basaklanma dönemindedir. Bitki vaktinden erken sararir ve beyazlasir. Basak dane tutmaz veya daneler ciliz kalir. Bazen basak vermeyebilir. Sap, yaprak ve basakta hizli bir beyazlasma görülür. Mücadele için hastaliksiz tohum ekilmeli. Yeterli miktarda azotlu gübre atilmali, tohum ilaçlamasi yapilmali. Sürüm ve yaz nadasi da hastaligi azaltir.
Hasat ve Depolama Tanedeki nem orani % 13.5 oldugu zaman en uygun hasat zamanidir. Bitkiler tamamen sarardigi ve tane sertlestigi zaman hasat baslamalidir. Ülkemizdeki bugdayin büyük bir kismi biçerdöver ile hasat edilmektedir. Depolanacak bugdayin nem orani % 13'den fazla olmamalidir. Uzun süreli depolamalar için depo haserelerine karsi ilaçlama yapilmalidir.
devami yarin...
haticekunt@gazetetrakya.com