Merhaba Kirklareli

12. AB mevzuatina uyum sonucunda çalisan gençlere saglanan koruma artacak ve çocuk isçiliginin önlenmesine yönelik mevzuat gelisecektir.
AB is hukuku uyarinca asgari çalisma veya istihdam yasi üye ülkenin ulusal mevzuatinda öngörülen tam zamanli zorunlu egitim yasinin veya 15 yasin altinda olamaz. AB mevzuati 18 yasindan küçüklerin çalisamayacagi isleri, çalisma saatlerini, çalisma sürelerini, dinlenme sürelerini, isverenin yükümlülüklerini belirlemistir. Bu baglamda "genç kisi" yasi 18in altindaki herkesi kapsamakta, "ergenlik çagindaki kisi" 15 yasindan büyük 18 yasindan küçük kisileri, "çocuk" ise 15 yasindan küçük veya zorunlu egitim kapsamindakileri tanimlamaktadir.25
AB mevzuati çerçevesinde gençler aile yaninda görülen ev hizmetleri ile bir aile isletmesinde gençler için zararli veya tehlikeli addedilmeyen islerde çalisabilmektedir. Ayrica hafif is olarak tanimlanan islerde, kültürel ve benzeri faaliyetlerde fizin alinarak) çocuklarin çalismasi ve en az 14 yasinda olan çocuklarin is ve egitimin bir arada yürütüldügü islerde ve çiraklik programlarinda çalisabilmesi mümkündür.
Gençlerin fiziksel veya psikolojik kapasitelerini asan; zehirli, kansorejen maddelere zarar görecek oranda maruz kalmayi gerektiren, genetik hasara yol açan, insan sagligini herhangi bir sekilde kronik olarak etkileyen; zarar görecek kadar radyasyona maruz birakan; egitim veya tecrübe eksikligine bagli olarak yüksek kaza riski tasiyan; asiri sicak veya soguk veya gürültüden dolayi sagliga zararli islerde çalismalari yasaklanmistir.
Ayrica AB is hukukunda çocuklarin çalisma süreleri su sekilde belirlenmistir
. is/egitim veya çiraklik programi çerçevesinde yapilan islerde günde sekiz, haftada 40 saat;
. Okula devam gerektiren saatler disinda okul döneminde yapilan islerde bir okul gününde 2 saat ve haftada 12 saat;
. Okulun açik olmadigi zamanlarda en az bir hafta süre boyunca ifa edilen islerde günde 7 ve haftada 35 saat; (bu sinirlar çocuklar 15 yasina erismesi halinde günde 8 ve haftada 40 saate çikabilir)
. Ulusal mevzuat uyarinca tam zamanli egitim alma zorunlulugu bulunmayan çccuklar tarafindan yapilan hafif islerde günde 7 ve haftada 35 saat.
Ergenlik çagindaki kisilerin çalisma süresi günde 8 ve haftada 40 saatle sinirlandirilmistir.
AB mevzuatina göre genç bir kisinin birden fazla isveren tarafindan istihdam edilmesi halinde çalisma günleri ve süresinin beraber degerlendirilmesi gerekmektedir.
Gençlerin ve çocuklarin çalismasi ile ilgili Türk mevzuati AB mevzuati ile kismen uyumludur. Üyelik yönünde yapilacak çalismalar Türk mevzuatinda eksik noktalarin tamamlanmasini saglayacaktir. Bu dogrultuda gerçeklestirilen uyum çalismalari neticesinde, 94/33/EC sayili "Çalisan gençlerin isyerinde korunmasi" hakkindaki Direktife uygun olarak çocuklarin çalistirilma yasagi ve gençlerin isyerinde korunmasina iliskin 4857 sayili Yeni is Kanununda düzenlemeler yapilmistir. Düzenleme esaslarini getiren "Çocuk ve genç isçilerin çalistirilma usul ve esaslari hakkinda yönetmelik ise 06/04/2004 tarihinde yürürlüge girmistir. Öte yandan, hangi islerin agir ve tehlikeli islerden sayilacagina, kadinlarda 16 yasini doldurmus fakat 18 yasini bitirmemis genç isçilerin hangi çesit agir ve tehlikeli islerde çalistirilabileceklerine iliskin hükümleri belirleyen "Agir ve tehlikeli isler" yönetmeligi de 16/06/2004 tarihli Resmi Gazetede yayimlanarak, uygulanmaya baslanmistir.
Buna ek olarak, 93/104/EC sayili "Çalisma süresinin düzenlenmesinin belirli yönlerine iliskin" Direktife uyum kapsaminda, 4857 sayili Yasada yer alan gece çalismasi, hafta tatili, ara dinlenmesi, postalar halinde çalisma, is sagligi ve güvenligi önlemlerinin alinmasi hususlari düzenlenmistir. Asgari yillik ücretli izin bakimindan ise söz konusu direktife tam uyum saglanamamistir. Yine bu direktif baglaminda is Kanununa iliskin çalisma süreleri yönetmeligi 6/04/2004, "Yillik ücretli izin yönetmeligi ise 3/03/2004 tarihli Resmi Gazetede yayimlanarak yürürlüge girmistir.
AB tam üyelik hedefi dogrultusunda kaydedilen bu gelismeler sayesinde aile isletmelerinde çalisan gençler ve çocuklarin yaptigi isler denetim altina alinmis ve bu isletmelerde çocuklarin tehlikeli ve agir isler yapmasi engellenmistir. "Genç", "çocuk", "hafif is" tanimlari kesinlestirilerek hukuki belirsizlik ortadan kaldirilmistir. Ayrica çocuklarin çalisabilecegi islerin belirlenmesi ve kültürel faaliyetler için izin sistemi olusturulmasi çocuklarin sinirli alanlarda görev alabilmesine olanak saglamaktadir. Çocuk ve gençlerin çalisma süreleri, izinleri ve dinlenme süreleri netlik kazanmis ve açikça belirlenmis; gelisimlerini ve egitimlerini engelleyecek, sagliklarini olumsuz etkileyecek sürelerde çalismalarinin önüne geçilmistir.
devami yarin...
hosça kalin...
haticekunt@gazetetrakya.com