"KURUMUN KAPATILMASI EKONOMIK, SOSYAL VE HUKUKI SONUÇLAR GETIREBILIR "

TEMA Vakfi Lüleburgaz Ilçe Temsilcisi Hakan Dedeoglu, Vakif bürosunda yaptigi toplanti sonucu kendi imzasi ile yayinladigi basin bildirisinde, "Seker Kurumunun kapatilmasi ileride Ekonomik, Sosyal ve Hukuki sonuçlar getirebilir " dedi.
TEMA Temsilcisi Dedeoglu ; "Bu Bakanlar Kurulu Karari, Seker Kanununu fiilen askiya almaktadir. Karar dolayli olarak, Seker Kanunu'nun uygulanmasini saglayacak yönetmelikleri de ortadan kaldiracagi için, Seker Kanunu fiilen uygulanmasi mümkün olmayan "ölü" bir kanun haline getirmektedir. Bu durum, sektörü ve sektörle ilgili tüm çevreler açisindan ekonomik, sosyal ve hukuki bir takim sonuçlar doguracaktir.
1-Kotalarin belirlenmesi ve izlenmesi Seker Kurumu, ülke seker rejimini düzenlemek, kotalarin tespiti ve transferleri ile ilgili kararlar almakla görevlidir ve bu görevlerini hizmet birimleri araciligiyla yerine getirmektedir. Bakanlar Kurulu karari, bu görevlerin ifasini imkansiz hale getirmekte, kota rejiminin uygulanabilirligi ve izlenebilirligini ortadan kaldirmaktadir. Denetimsiz bir kota sistemi ise, art niyetli ve kar hirsiyla hareket eden firmalara haksiz kazanç saglama imkanlari yaratacaktir.
Kurum tarafindan yapilan denetimlerde, pancar sekeri üreten fabrikalarin tüm üretim ve satis kayitlarinin düzenli olarak tutuldugu gözlenmistir. Ancak nisasta bazli seker sektöründeki bazi fabrikalarda kayit disi faaliyetler tespit edilerek cezai müeyyideler uygulanmistir. Seker Kurumu'nun varliginda dahi yasa disi uygulamalara gitmekten çekinmeyen bu firmalar, kurumun ortadan kalkmasi ile kotalarinin üzerinde satis imkani bulacak ve Pazar paylarini arttirabileceklerdir.
Kurul izni olmadan, kota almadan, yasa disi olarak kurulmakta olan ve halen kurum denetim birimlerinin takibinde olan nisasta bazli seker fabrikalarinin Kurum'un kapatilmasiyla birlikte denetim imkani kalmayacagindan, bu firmalar bir anlamda korunmus olacaktir.
2-Uluslararasi Anlasmalar AB Ortak Tarim Politikasinin hedeflerinden birisi de, ortak piyasa düzenine uyum zorunlulugudur. Bu itibarla, Topluluk Komisyonu tarafindan 2005 ilkbaharinda yeni bir Katilim Ortakligi Belgesi çikarilmasi öngörülmekte ve bu belgede seker de hassas ürün olarak yer almaktadir. Buna paralel olarak, Dünya Ticaret Örgütü Doha Kalkinma Turu kararlari ve AB Seker Reformu Önerisi dogrultusunda ülkemiz seker rejiminin de yeniden düzenlenmesi gerekmektedir. Sektörde ölçek ekonomisine, teknolojik yenilenmeye, entegrasyona ve optimal kaynak kullanimina iliskin acil yapisal önlemlerin alinarak sektörün sürdürülebilirliginin saglanmasi zorunludur. Kurumun çalisma kapsaminda olan bu görev, Kurumun kapatilmasiyla birlikte geregi sekilde yerine getirilemeyecek ve sektör zarar görecektir.
AB 2004 Ilerleme Raporu ve Tavsiye Metni'nde "Yeni düzenleyici kurumlarin olusturuldugu alanlarda, bu kurumlarin özerklikleri teminat altina alinmamali ve yeterli personel ve mali kaynak saglanmalidir. "denilmektedir. Buna ragmen Seker Kurumu'nun görev süresinin sona erdirilmesi Ilerleme Raporu ve Tavsiye Metni'nin özüne aykiridir.
3-Sektörde Özel Ihtisas Ülkemiz seker sektörünü en iyi taniyan ve AB çalisma gruplarinda önemli yer üstlenen Seker Kurumu'nun görevine son verilmesi ile AB tarim müzakerelerinde seker sektörünün savunulmasinda büyük bir bosluk dogacaktir. Türkiye açisindan son derece önemli olan ve özel ihtisas isteyen bu göreve teknik destek saglanamayacaktir. Sektör yeterince ifade edilemeyecegi ve özerk davranma zihniyetine sahip olunamayacagi için ülke zarar görecektir. AB tarim müzakerelerine Seker Kurumu kapatilmis olarak baslanirsa, ülkemizin en güçlü oldugu ve AB ile ayni konumda bulundugu en hassas ürün olan seker konusunda basarisiz olunacak, ülkemiz AB'nin seker stoklarini eritecegi potansiyel ambar olarak görülecektir.
4- Seker Sektörünün Istikrari AB ülkelerinde Ortak Tarim Politikasi ve Seker Ortak Piyasa Düzeni ile son 35 yildir seker kotasi uygulamalarinda hiçbir taviz verilmemis, pancar sekerinin %97, nisasta bazli sekerin %2 ve inülin surubunun %1 oranindaki kota dengesi degismemistir. Ülkemizde ise seker sektörü, Seker Kurumu'nun faaliyete geçmesiyle birlikte, pancar sekerinin %90, nisasta bazli sekerlerin % 10 olarak belirlenen kota dengesi ile 4 yildir nispeten istikrara kavusmustur.Ancak kurumun ortadan kalkmasiyla sektör büyük bir boslugun içine girecektir. AB'deki gibi ileriye yönelik sektörün istikrarini saglayacak programlar yapilamayacaktir.
5- Uluslar arasi Seker Örgütleri ile Iliskiler Kurumun faaliyete geçmesinin ardindan yabanci kuruluslarla yapilan baglantilar kesintiye ugrayacaktir. Seker Kurumu 2005 yilinda ülkemizin üye oldugu Uluslararasi Seker Örgütünde Baskan Yardimciligi ve Idari Komite Üyeligi görevlerine seçilmistir. Kurumun ortadan kalkmasiyla bu görevlerin yürütülmesi imkansiz olacaktir. Diger taraftan Seker Kurumu'nun koordinatörlügünde Türkiye'nin ev sahipligi yapacagi 2006 Mayis ayi Uluslararasi Seker Örgütü toplantisi da iptal edilecek, bu da ülkemizin itibarini zedeleyecektir.
6- Dahilde Isleme Rejimi Imalatçi-ihracatçilara dahilde isleme izin belgesine istinaden yapilan seker satislari Seker Kurumu Koordinatörlügünde yürütülmektedir. Bu kapsamdaki satislarda sirketlerce izlenecek yol ve yöntem (fiyat unsurlari, teminatlar, takip, yatirim) Seker Kurumu tarafindan belirlenmektedir. Kurumun ortadan kalkmasiyla imalatçi- ihracatçilarin dahilde isleme izin belgesi kapsamindaki taleplerinin karsilanmasinda sorunlar yasanacaktir. Kurum, sirketlerin ihracata yönelik sekerlerinin en uygun sekilde degerlendirilmesini ve imalatçi ihracatçilarin taleplerinin zamaninda temin edilmesini saglamaktadir. Bu uygulamalarin aksamasi halinde imalatçi ihracatçi firmalar yasa geregi disaridan ithal yoluna gidecekler ve ülkenin döviz kaybetmesine neden olunacaktir.
7- Ihracat Ön Izinleri Ihraci ön izne bagli mallar listesinde bulunan sekerin ihracina, yurtiçi arz ve talep dengesi gözetilerek izin verilmekte olup, izin mercii olarak Seker kurumu yetkilendirilmistir. Ancak kurumun kapatilmasiyla bundan böyle ihraç ön izni verilemeyecektir. Kurumun fiilen ortadan kalkmasi ile birlikte, Seker Kanunu'nun ilgili hükümlerine aykiri hareket ederek yapilabilecek kota üzeri satislarin izlenmesi zorlasacak, seker ihracinda karsilasilan usulsüzlüklerin önüne geçilmesi imkansiz hale gelecektir. Örnegin bazi firmalarca yurt içinde pazarlanmasi yasak olan C kotasi sekerin (ihraç amaçli üretilen seker), Serbest Bölgeler Kanunu ve Gümrük Kanunu'nun ilgili hükümleri uyarinca serbest bölgelere ihraç edilip, ardindan tekrar Türkiye Gümrük Bölgesine dahil edilerek yurt içinde satisinin yapildigi tespit edilmistir.
8- Depolama, Prim ve Kesinti Ödemeleri Nisan 2005 tarihinde ilk kez uygulamaya girecek olan depolama kesinti ve prim ödemelerinin saglikli bir sekilde yürütülebilmesi ve denetlenebilmesi ancak sirketlerin üretim, satis, stok ve satis fiyatlarinin kontrolünün düzenli bir biçimde yapilmasi ile mümkün olabilecektir.Aksi taktirde uygulamalarin esasini teskil edecek olan sirketlerin satis sekil ve sartlari teknik olarak degerlendirilemeyecek ve dolayisiyla, pazarlama yili içerisinde piyasanin arz ve talep dengesi bozulacak, haksiz rekabet dogacak, bu durumda küçük ölçekli isletmelerin faaliyetlerine devam etmeleri mümkün olmayacaktir. Daha ileri asamalarda ise ülkede seker açigi olusacaktir.
9- Gümrük Müstesarligi ile iliskiler Kurum, ithalatin kontrolü ve yerli üretimin korunmasi amaciyla gümrüklere düzenli olarak gönderilen referans niteligindeki" Esyanin Kiymeti" bildirimi sona erecektir. Bu bildirim, Türkiye Gümrük belgesi'ne girecek ürünlerin fiyatlarinin kontrolünü sagladigi gibi, kalitesiz ithalata da engel olmaktadir. Ayni zamanda ithal ürünlerin fiyatlarini dengeleyici bir faaliyet olup, dolayli olarak iç fiyatlarla ithal ürün fiyatlari arasinda denge tesekkül etmesini saglamaktadir. Bu hizmetlerin verilememesi, ülkemize kalitesiz ve düsük fiyatlarla ürün girmesi suretiyle ithalatçi ile yerli üretici arasinda haksiz rekabete neden olacak, basta insan sagligi olmak üzere gerek nisasta bazli seker ve gerekse pancar bazli seker sektörü için risk olusturacaktir.
10- Halk Sagligi Tatlandiricilar, sekere göre daha fazla tatlandirma özelligine sahiptir. Ayni miktardaki sekere göre 400 bin kat etkili olan yapay tatlandiricilar üretilmistir. Sekerin 200 kati etkili olan bir tatlandiricinin bile bir bavulu 40 tir dolusu sekere esittir. Dolayisiyla Seker Kurumu'nun kaldirilmasi yurtdisindan seker girisini arttiracaktir. Zaten son 1-2 yil içerisinde sinir ve bavul ticareti hariç sirf ithalat 5 kat artmistir. Sinir Illerinde Suriye ve Iran sekeri satilmakta, Türk seker fabrikalari bu illerde bir kg. Seker satamamaktadir. Türkiye'ye son bir yilda sirf ilaç sektöründe kullanilan tatlandiricilarin girisi 5 kat artmistir. Ilaç üretimi 5 kat artmadigina göre, bu tatlandiricilar da piyasaya verilmektedir. Büyük ölçüde genetik modifiye misirdan üretilmis olan bu tatlandiricilar, gida ve mesrubat üretiminde kullanilmakta, saglik açisindan çok büyük bir tehlike yaratmaktadir.
11- Türk seker'in Özellestirilmesine Olan Etkisi Kamuya ait seker fabrikalarinin özellestirilmesi süresinde Kuruma ve organlarina çok büyük ihtiyaç duyulacaktir. Kurum ile Özellestirme Idaresi Baskanligi, kota belirleme çalismalarini birlikte yürütmektedir. Özellestirme süreci sektörün yeniden yapilandirilmasi anlamina geleceginden, bir ihtisas müessesesi olan Seker Kurumu'nun ortadan kaldirilmasi sektörün destekten yoksun kalmasina neden olacaktir. Ayrica seker fabrikalarinin özellestirilmesi konusunda kota ve fiyat istikrari uygulamasi ile yaratilan cazibe de ortadan kaldirilmis olacagindan özellestirme sürecini olumsuz etkileyecektir.
12- Yargiya Intikal Etmis Konular Su anda, Seker Kurumu aleyhine idari yargiya intikal etmis ve sonuçlanmamis 9 adet dava bulunmaktadir. Kurumun tüzel kisiligi fiilen sona erdiginden hukuki açisindan bir bosluk olusacaktir.
13- Sektörde Daralma ve Kaos Özellikle nisasta bazli seker sirketlerinin üretimlerinin yeterli ve saglikli olarak denetlenememesi nedeniyle bu sirketler kota fazlasi üretim yapacak ve dolayisiyla pancar seker üretimi de durumdan olumsuz etkilenecektir. Sektörde büyük bir kaos baslayacak 2-3 yil gibi kisa bir dönemde pancar sekeri stoklari hizla artacak ve pancar üretimi 13,3 milyon tondan 2-3 milyon tona kadar, pazar payi ise 300 bin tona kadar düsebilmektedir. Ekonomik açidan 1 katrilyon liraya ulasan zararlar olusabilecektir. Öte yandan yerli üretimin yetmedigi gibi gerekçelerle hammadde ithalatina da zemin hazirlanacaktir. Sonuçta seker piyasasinda ki tüm dengeler alt üst olacaktir.
14- Pancar Çiftçileri ve Çalisanlar Sekerli mamuller ve nisasta bazli seker üreticilerinin telkinleriyle Bakanlar Kurulu'nun aldigi kapatma karari, baslangiçta bu gruplarin çikarina hizmet etse de, sonuçta ülkemiz kalici olarak telafi edilemez sekilde zarar görecektir. Yakin gelecekte 64 Ilde yapilan pancar ekiminden geçimini saglayan 500 bin pancar çiftçisi ile 30 bin seker çalisani ve seker sektörünün katma deger sagladigi diger sektörlerdeki istihdam da düsünüldügünde, aileleriyle birlikte toplam 10 milyon insanimiz bundan dogrudan etkilenecektir. Bu durum ülkemizde sosyal problemlerin de büyümesine neden olacaktir." Dedi.
Hakan Dedeoglu
TEMA Vakfi Lüleburgaz Tems.

Paylaş

Yorum Yazın

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmadı. İlk Sen Ol