Güney Amerika Birligi

12 Güney Amerika Ülkesi Brezilya’da bir araya gelerek Latin Amerika Birligi’ni kurduklarini açikladilar. Birligin Parlamentosu Bolivya’da olacak.

Her ne kadar Latin Amerika ülkeleri, bu yeni gelismenin henüz baslarinda bulunuyorlarsa da, atilan adim önemlidir. Ezilenler dünyasindaki kipirdanma, somut örgütsel biçimler alarak yeni bir dünyanin kurulusunu hazirlamaktadir.

1995 yilinda Çin’in Sanghay kentinde bes ülkenin bir araya gelmesi de böyle bir adimdi. Sanghay Isbirligi Örgütü o günden bu yana önemli bir gelisme gösterdi. Bir yandan üye sayisi artarken, öte yandan gözlemci statüsüyle Birlik içinde yer alan ülkelerle beraber hizla dünyanin siklet merkezi olmaya dogru gidiyor.

Brezilya’da yapilan toplantida Devlet Baskani Lula, Güney Amerika Birligi’nin (Unasur) küresel bir güç olacagini söylerken haklidir. Gerçekten de Brezilya, Arjantin, Venezuela vb ülkelerle Güney Amerika; tarihinde hiçbir zaman ulasamadigi ekonomik, siyasi ve askeri bir gücü yaratacaktir.

Bu gelismeyi tarih içinde nereye oturtmak gerekiyor?

BALKANLASMA    

Ikinci Dünya Savasi’nin ardindan dünyamiz iç içe geçmis iki süreci birlikte yasamaya basladi. Uluslararasilasma ve Balkanlasma.

Insanligin 20 yüzyilda ulasmis oldugu ekonomik, siyasi, toplumsal,  kültürel ve askeri asama, ulusal sinirlarin ötesinde iliski ve örgütlenmeleri bir zorunluluk olarak gündeme getirdi. “Küresellesme” bu süreç içinde emperyalist merkezler tarafindan, uluslararasi tekellerin tüm dünyaya hâkim olmalarinin ifadesi olarak ön plana çikti.

Gerçekte ise “küresellesme”; kapitalist Bati disinda dünyanin geri kalaninin atomlarina varana kadar parçalanmasi anlamina geldi.

Hedef ezilen dünyanin küçük küçük “vilayetlere” bölünerek, ayri ayri emperyalist merkezlere baglanmasi idi. Böylece ezilen halklarin emperyalistlere direnme sansi olmayacak, kendilerine biçilen kadere kuzu kuzu boyun egeceklerdi.

19. yüzyilda büyük devletlerin Osmanli Imparatorlugunu parçalamak ve paylasmak için Balkanlarda uygulamaya koydugu ve etnik milliyetçiliklerin kiskirtilmasi ile belli bir cografya parçasinin kaos, çatisma ve sonu gelmez bölünmelere mahkum edilmesine “Balkanlasma” dendi.

Günümüzde “Balkanlasma”yi en trajik biçimde yeniden yasayan, bilindigi gibi gene Balkanlardaki bir ülke, “Yugoslavya” oldu. 20 yil öncesinin Yugoslavyasinin yerinde bugün yedi “devletçik” var. Iki “devletçik” adayi da (Voyvodina ve Sancak) sirada.

Ve sadece Yugoslavya degil, bütün bir Ezilen Dünya; son çeyrek yüzyil içinde yeniden bir “Balkanlasma” yasadi. Elbette bunu mümkün kilan, emperyalizmin “Yeni Dünya Düzeni” adi altinda son yillarda gerçeklestirdigi küresel çaptaki saldiridir.

Fakat ezilen dünyada gelismeler sadece bundan ibaret degil. 1950’ler ve 60’larin dünyasinda bambaska “rüzgârlar” esiyordu. Yüzyilin sonlarina dogru durulmus gibi görünen bu “rüzgârlar” simdi yeniden esmeye baslamistir.

EZILEN MILLETLERIN BIRLIÄzI

Ikinci Dünya Savasi’nin hemen ardindan bütün dünyayi bir bagimsizlik ve özgürlük dalgasi sardi. Fasist emperyalist kampin yenilgisi, Sosyalizmin büyük zaferler kazanmasi sömürgeler dünyasini ayaga kaldirdi. Asya’nin ve Afrika’nin sömürgeleri birbirlerinin pesi sira bagimsizliklarin kazandilar. Latin Amerika’da Bolivarcilik canlandi.

Ayaga kalkan ezilen milletler emperyalist-kapitalist dünya karsisinda ayakta kalmanin ve gelismenin ancak büyük birlikler olusturmaktan geçtigini gördüler. Arap ülkeleri arasinda bu yillarda sik sik görülen birlesme denemeleri, Arap Birligi Örgütü, Afrika Birligi Örgütü, Latin Amerika’daki Bolivarcilik bu ihtiyacin yol açtigi gelismelerden bazilari.

Ezilen Dünyadaki bu birlik egilimi1970’li yillara kadar devam etti. Ilk sosyalizm ve ulusal kurtulus savaslari dalgasinin sona ermesi, Devrimin geri çekilmesi, emperyalizmin Dünya çapinda neo liberalizm ve “küresellesme” bayraklari altinda gerçeklestirdigi saldiri sonucunda; ezilen dünyada anti emperyalist büyük birlikler, yerini “Balkanlasma”ya birakti.

Buradan çikan sonuç sudur: Ezilen dünyada mikro milliyetçilikler emperyalizmin “Balkanlastirma” politikasinin sonucudur. Büyük birlikler olusturma eylemi ise, dogasi geregi anti emperyalist olmak durumundadir.

Dolaysiyla Dünya ölçeginde devrim dalgasinin yükselmesi; kaçinilmaz olarak ezilenlerin büyük birliklerini gündeme getirecektir.

ORTADOÄzU’NUN BIRLIÄzI

Amerikan Emperyalizmi “Büyük Ortadogu” adi altinda bölgemizi “Balkanlastirma politikasi uyguluyor. Her ne kadar artik bu politikanin basariya ulasma sansi kalmadiysa da, emperyalizmin bu politikasina bir cevabimiz olmalidir.

Türkiye, Suriye, Irak ve Iran’in birligi; emperyalizme karsi mücadelede basari olanagini bize verecegi gibi, Dünyanin en gelismis uygarliginin yeniden nasil yarabilecegini de gösterir.

Bu olacaktir.

Insanlik uygarlik yürüyüsüne Mezopotamya, Misir ve Anadolu’dan çikti. Alti bin yillik uygarlik birikiminin mirasçilarinin büyük birligi, insanligin yeni bin yilardaki yürüyüsü için baslangiç olacaktir.

mbgultekin@ip.org.tr