TMMOB Ziraat Mühendisleri Odasi Kirklareli Il Temsicisi Dr. Erol Özkan 17 Nisan Köy Enstitüleri Günü ile ilgili bir basin açiklamasi yapti. Özkan, açiklamasinda Köy Enstitüleri'nin kurulusundan kapatilmalarina dek geçen süreci özetlerken bu kurumun kapatilmasinin kir aydinlanmasinin önünü kestigini vurguladi. Iste Dr. Erol Özkan'in açiklamasi "Sanayi devrimini yasamis bati kapitalizminin vahsi kapitalist kosullarda â?~çözdügü' köylülük sorunlari, dogu toplumlarinda yüzyillardir varligini sürdürüyor.
Asya tipi üretim tarzi, yari feodalizm, çarpik kapitalizm gibi degisik tanimlamalar, olguya bakistaki farkliliklari yansitmakla birlikte, en hafifinden degisimin yavasligi konusunda ortaklasmaktadirlar. Baska bir deyisle; â?~tüm dünyayi kendi tarlasindan ibaret gören ve ona dokunulmadikça savaslara - devrimlere kayitsiz kalan köylü tipolojisi".
Osmanli'dan devralinan sosyoloji köylüdür. Anti emperyalist bir bagimsizlik savasi verilmis; ancak ümmetlikten yurttasliga geçis sancilari dinmemistir. Köylü topraksiz ya da küçük toprak sahibidir, kirsalda agalarin - seyhlerin iktidari sürmektedir. Pazara eklemlenen alanlarda ise kasaba esrafindan büyük sehir halcisine kadar uzanan sistem, köylünün artik degerine el koymaktadir. 1923 - 29 liberal iktisadi düzeninden sonra, 1930'lu yillarda baslayan devletçilik uygulamalari, küçük köylü açisindan durumu pek de degistirmemistir. Ikinci Paylasim Savasi ise, tüm dünyada kagitlarin yeniden karildigi bir kopusu yansitmaktadir. Kapitalizmin bu kanli hesaplasmasi, birikim süreçlerinin önünü açacak, degisimi zorunlu kilacaktir.
20 Ekim 1940 tarihinde yapilan sayim sonuçlarina göre, Türkiye nüfusu 17.8 milyondur. 32 bin köyün okulu yoktur, okuma - yazma bilen insanlar parmakla gösterilmektedir. Bir milyona yakin genç askere alinmis, üretimle baglantisi kesilmistir. Bu dönemde, büyük üretici ile tüccar isbirliginden ortaya çikan karaborsa, halkin omzuna bir karabasan gibi binmis, 1942 yilinda ekmek karneye baglanmistir. Bu ortamda, 17 Nisan 1940 tarihinde 3803 sayili Köy Enstitüleri Kanunu çikarilmistir. Yasa, kisa süre içinde 200 bin köy ögretmeni ve tarimci yetistirmeyi, böylelikle bir kir aydinlanmasini ve tarima dayali kalkinma hamlesini amaçlamaktadir.
1940 - 1948 yillari arasinda 21 Köy Enstitüsü kuruldu. Anadolu'nun yoksul çocuklari, daglardan taslari kirip elden ele tasiyarak kendi okullarini yaptilar. Onlarca kilometre uzaktaki su kaynaklarindan, okullarina su hatti açtilar. Ilk üç yilda 306 bina yapimi, 15 bin dekar alanda ekim, 250 bin fidan dikimi, 1.500 dekar alanin tarima elverisli hale getirilmesi, 1.200 dekar bag yapimi, 9.000 bas hayvan yetistirilme isi yapildi.
Tarimcilik yaninda marangozluk, ayakkabi yapimi, demircilik, dogramacilik ögrendiler. Bu okullarda sanat yeserdi. Edebiyat, heykel yapimi ve müzik gibi alanlarda egitildiler. Asik Veysel köy enstitülerinin baglama ögretmeniydi.
Köy Enstitülerinden 17341 köy ögretmeni, 8675 egitmen, 1248 saglik memuru, 204 köy enstitüsü ögretmeni yetisti. Köy aydinlari, köyü içinden degistirmeye koyuldular. Köylerde â?~bayram çocugu' gibi kalmayan, analitik düsünen, baska bir dünyanin mümkün oldugunu uygulamalariyla gösteren, emekten yana halkçi aydinlardi onlar.
Diger yandan kanli savas tüm hiziyla sürüyordu. Türkiye yapilan tüm baskilara ragmen savasa girmemekte direndi. Savasin sonu göründügünde, terhis olacak askerlerin tarim topragina sahip olmalari için 1945 tarihli Çiftçiyi Topraklandirma Kanunu çikarildi. Amaç, toprak reformu ile toprak sahibi yapilan, Zirai Kombinalarda modern tarim teknikleri ögretilen, kooperatiflerde ürettiginin katma degerine sahip çikan, Köy Enstitüleriyle Anadolu aydinlanmasinin bir araci olan köylü tipolojisi araciligiyla rejimin temellerini degistirmekti.
Dönemin CHP'si içinde konumlanan toprak agalari, toprak reformuna karsi çiktilar. "Velisiz ve vasisiz demokrasi" slogani altinda verilen dörtlü takrir ile Demokrat Parti'nin temelleri atildi. Uzun süren â?~no pax' döneminden sonra, dünya Bretton Woods sistemiyle ABD denetimine girdi. Türkiye NATO'ya üye oldu. 1950 seçimlerini % 53 oy almasina karsin milletvekilliklerinin % 81'ini kazanan Demokrat Parti kazandi. Haziran 1950'de ezanda Arapça'ya dönüldü, Temmuz 1950'de Kore'ye asker gönderilmesine karar verildi.
Çiftçiyi Topraklandirma Kanunu sulandirildi, toprak agalarinin yararina kullanildi. 27 Ocak 1954'te, uzun süren saldiri döneminin ardindan, ilkögretim okullari ile birlestirilerek Köy Enstitüleri fiilen kapatildi.
Böylece kir aydinlanmasinin önü kesildi, köylü düzeni degistirmeye aday bir sosyolojik yapidan, düzenin sigortasi bir temele geri döndürüldü. Tüm bunlar, 1940 - 1954 arasindaki onbes yillik zaman sarkacinin gel gitleri olarak tarihe geçti. Artik bugünün Türkiyesi ile yapilacak bir karsilastirmada, sosyolojik ve siyasal bir veri seti sagliyor.
Insan yasami için uzun, yerküre zamani için kisa yarim yüzyillik dönem karsilastirmasinda ele alinabilecek temel noktalar ise Amerikan emperyalizmi, merkez - çevre karsitligindaki sömürü düzeni, seçim sistemi, siyasal ve ekonomik iktidar odaklarinin kendi iktidarlarini pekistirmek için kullandiklari yöntemler ve bunlarin karsisinda genis halk kitlelerinin ve emegin konumlanmasi yaninda, aydinlarin ve öncülerin toplumsal yapiyi dönüstürme güç ve kararliligindaki asinma olarak öne çikmaktadir
NE ARAMIŞTINIZ ?
ÇOK OKUNANLAR
-
Kırklareli’nde 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Programı Açıklandı! İşte Etkinlik Takvimi
27 Eki 2026 -
Kırklareli'nin de Aralarında Bulunduğu 34 İlde Göçmen Kaçakçılığına Büyük Darbe!
06 Kas 2026 -
Emine Erdoğan, "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"nda Konuştu
12 Kas 2026 -
Trakya'ya Kuvvetli Yağış Geliyor! Kırklareli İçin Kritik Saatler Açıklandı
22 Eki 2026 -
Namık Kemal Üniversitesinden Trakya Hayvancılığına Bilimsel Destek
22 Eki 2026 -
Kırklareli’nde Göçmen Kaçakçılığı Operasyonu! 3 Şüpheli Tutuklandı
26 Eki 2026
ÇOK YORUMLANANLAR
-
\"Mahalli idareler sistemimizin çağın ihtiyaçlarına uygun şekilde güncellenmesine önem veriyoruz\"
19 Kas 2026 -
Kırklareli’nde Güncel 39 Kart Dolum Noktaları Açıklandı! İşte Tam Liste
21 Eki 2026 -
Emine Erdoğan, Özbekistan\'da Düzenlenen Zirve Kapsamında Açılan Sergiyi Ziyaret Etti
22 Eki 2026 -
“Fon Meselesini Ciddiyetle Ele Alıyor, Üzerine Tavizsiz Bir Şekilde Gidiyoruz”
21 Eki 2026 -
Başkan Derya Bulut, MHP Lideri Bahçeli ile Kırklareli’yi Görüştü
21 Eki 2026 -
Kırklareli OSB’de Sigara Bırakma Kampanyası Kapsamında Bilgilendirme Yapıldı
21 Eki 2026
Son Yorumlar
- "Ufuk Hattı Projesi" geleceğe umut oluyor: Tebrikler başarılar diliyorum ...
- "Ufuk Hattı Projesi" geleceğe umut oluyor: Tebrikler başarılar diliyorum ...
- Bir festival de böyle geçti: Çok istedik bizden olmadı yaralarımı kimse sarmadı ağladım sesimi duymadı sana olan dağlar kadar sev...


Bu Habere Henüz Yorum Yapılmadı. İlk Sen Ol