Çevre bizim, gelecek bizim, karar sizin

Geçtigimiz gün il Halk Kütüphanesi Toplanti Salonu'nda Kirklareli Belediye Baskanligi Veteriner isleri Müdürlügü Çevre ve Halk Sagligi Subesi tarafindan Bitkisel Atik Yaglarin Kontrolü Bilgilendirme toplantisi gerçeklestirildi.
Gerçeklestirilen bu toplantiya Kirklareli Valisi Hüseyin Avni Cos, Belediye Baskani Cavit Çaglayan, Çevre ve Orman il Müdürü Fikri Erbas ve birçok davetli katildi. Konusmaci olarak katilanlar ise söyle Namik Kemal Üniversitesi Ziraat Fakültesi Ögretim Üyesi Prof Dr. H.Hayri Tok, Kirklareli Belediyesi Ziraat Mühendisi Nurgül Bayman, il Saglik Müdür Yrd. Çigdem Cerit, Çevre ve Orman Bakanligi Ziraat Mühendisi Ahmet Varir, Palmiye Biyoenerji San. ve Tic. Ltd Sti Çevre Mühendisi Derya Dizman ve Belediye Veteriner Isleri Müdürü Vekili Veteriner Hekim Hasan Çalikusu.
Ilk konusmaci Belediye Baskani Cavit Çaglayan idi. Çaglayan konusmasinda sunlari söyledi "Çagimiz bugün bilgi çagi fakat baska gözlerle bakildigi zaman çevre çagi olarak da nitelendirilebilir. Çevre kirliligine evrensel olarak bakmamamiz gerekiyor. Çevre kirliligi sadece bulundugu yeri degil genis bölgeleri ve ülkeleri etkileyebilir. Ben kisaca belediyemizin yapmis olduklarindan bahsetmek istiyorum. Görüntü kirliligini önlemek amaciyla çöp ve kati atik toplanmasi için geçen yil bir çalisma baslattik. Bu konuyla ilgili Çevre Bakanligiyla birlikte bir ihale gerçeklestirildi. Kirklareli Belediyesi olarak basladigimiz bu çalismayi ilerleyen zamanlarda komsu belediyelerle de yanimiza alarak çalismalari birlikte sürdürmemizi söylediler. Bizler de lokantalari ve yemekhaneleri gezerek atik yaglarini sözlesme yaptigimiz sirkete vermeleri hakkinda bilgilendirdik. Çevre kirliligini önlemek için ilk önce çocuklarin bilgilendirilmesi gerekiyor. Daha sonra çevre kirliligini azaltan, çevre faktörüne katki saglayan geri dönüsümden faydalanmak gerekiyor.
Diger bir etken ise çevre kirliligini arttiran sokak hayvanlari" seklinde açiklamalarda bulanan Çaglayan son olarak sokak hayvanlari için yapilan hayvan barinaginin 15 gün içinde faaliyete geçirilecegini müjdeleyerek konusmasina son verdi. Çaglayan'dan sonra konusmasini gerçeklestirmek üzere kürsüye Kirklareli Valisi H. Avni Cos davet edildi.
Vali Cos, "Bu projenin gerçeklesmesinde katkida bulunan herkese tesekkür ederim diyerek konusmasina basladi ve söyle devam etti "Ben hepinizin bildigi bir hususa deginmek istiyorum. Geçtigimiz yüzyil içersinde dünya nüfusu 5 kat daha artti. 5 kattan fazla artan nüfusa bakilarak topragimizi ve suyumuzu 5 kat daha arttirabildik mi yoksa daha da daralttik mi?
Üretimi de arttrmak gerekli. Üretimi 5 kat daha arttirabilmek için yeni üretim alanlarina ihtiyaç var. Yani 5 kattan daha göreceli artisa ihtiyaç var. Doganin, çevrenin tahrip edildigini görüyor ve duyuyoruz. Bu çevre kirliligi sadece günümüz insanlarini degil gelecek kusaklari da etkileyecegini hepimiz biliyoruz. Çevre kirliligini ortadan kaldirmak için en önemli faktör bilinçlenmedir. Bu konu hakkinda tüm kurum ve kuruluslara Valilik olarak açik oldugumuzu vurguluyorum" diyerek konusmasina nokta koydu.
Daha sonra Ziraat Mühendisi Ahmet Varir söz aldi. Varir toplantiya katilan davetlileri bitkisel atik yag üretimi ve bitkisel atik yaglar hakkinda bilgilendirdi. Varir "Ülkemizde her yil 1,5 milyon ton bitkisel yag tüketilmektedir. Kullanilmis bitkisel atik yaglar evsel atik su kirlilginin %25 oldugu tespit edilmistir. Denize ve göle ulasan bitkisel atik yaglar kuslara ve baliklara zarar verebiliyor. Bu atik yaglar kanalizasyon borularinin tikanmasina neden oluyor. Amaç; bitkisel atik yaglarin kullanim alanlari, ürün geri kazanimi (sabun, yemlik yagi v.b) enerji geri kazanimi (lisans almis tesisler) seklinde. Mülki amirlerce alinacak tedbirler atik yag lisansi vermek ve geçici depolama alanlarina izin vermek gerekiyor" diyerek sözü Ziraat Mühendisi Nurgül Bayman'a birakti. Bayman "Çevre kirliliginin nedenleri plansiz sanayilesme ve yapay gübrelerdir. Bozulan doga kendi kendini yenileyebilir fakat kirlilik çok fazla olursa kendini yenileyemez duruma gelebilir. Denizlere ulasan atik yaglar buradaki canlilara zarar verebiliyor. Belediye olarak tek tek kamu kuruluslari ve isletmeleri gezdik.
Bu isletmelerde tahmini miktarlar belirledik. Bazi isletmeciler bizi bu sikintidan kurtarin diye yakinirken bazilarinin ise çevre kirliliginden haberi yoktu. Isletmeler de Palmiye firmasiyla sözlesme imzalamalilar. Isletmecilere tek tek ulasip atik yaglari nasil toplayacaklari hakkinda bilgilendirecegiz" diyerek konusmasini bitirdi.
Ardindan söz alan Palmiye Biyoenerji San. ve Tic. Ltd Sti Çevre Mühendisi Derya Dizman söz aldi. Dizman Palmiye Biyoenerji olarak sirketin yapmis oldugu çalismalardan bahsetti. Dizman "Bitkisel atik yaglar, bitkisel yaglarin kullanimi sonucu ortaya çikmakta olup ekotoksit özellik göstermeleri sebebiyle özel atik olarak nitelendirilmektedir. Palmiye Biyoenerji olarak atik yaglarin yönetmeliklere uygun biriktirilmesi, toplanmasi ve tasinmasini saglamak için atik üreticilerini bitkisel atik yag kapasiteleri dogrultusunda gerekli hijyen standartlari saglanmis olup toplama kaplari temin etmektedir. Sertifikali söferlerle teslim alinan bu yaglar lisansli tasima araçlari ile Palmiye Biyoenerjinin geçici depo alanlarinda biriktirilerek geri dönüsüm tesisine gönderiliyor"diyerek sirket hakkinda misafirleri aydinlatti.
Son olarak il Saglik Müdür Yrd. Çigdem Cerit atik yaglarin insan sagligina zararlari hakkinda davetlileri bilgilendirdi.
Cerit Dengesiz ve yetersiz beslenme, yagdan zengin besinlerle beslenme;
Beslenme bozuklugu(Malnütrisyon),
Çocuklar, gebe-emziklilerde kansizlik,
Iyot yetersizligi hastaliklari,
Rasitizm,
Dis çürükleri,
Vitamin yetersizlikleri,
Gida kaynakli hastaliklar
Kalp damar hastaliklari,
Sismanlik,
Özellikle Tip-II Diyabet,
Kanser (özellikle meme, kolon, rektum, rahim ve prostat)
Osteoporoz,
Hipertansiyon hastaliklarina yol açmaktadir.
Günlük diyet enerjisinin
%55-60'i Karbonhidratlar, %10-15'i Proteinler, %25-30'u Yaglardan saglanmalidir. Yaglar 2 grupta incelenebilir
Bitkisel kaynaklar Pamuk, ayçiçegi, susam, soya fasulyesi, fistik ve findik içinde %20-24 oraninda yag bulunur.
Hayvansal Kaynaklar Etler, tavuk, balik
Besinleri yagda kizartmak yaygin bir aliskanliktir.
Kizartma sirasinda yagin isisi 180-2000C'dir.
Kizartma sirasinda besinler yag emdikleri için kalori degerleri çok artar.
Örn.100 gr haslanmis patates 87 kalori iken, 100 gr kizarmis patates bunun 2 kati kalori verir.
Yag iyi kizmis olmazsa, kizartilan besin çok yag emer. Kalorisi artar, tadi acir.
Besinin cinsine ve hazirlanisina göre kalori miktari degisir.
Gidalari dilimleyerek kalori miktari artar."Cips patates"
Daha iri dogranmis patates kizartmalari tercih edilmeli
Balik ve et dilimlerini una veya yumurtali una bulayarak emdigi yag miktari azaltilmalidir.
Kizartmalarda;
Sivi yag kullanilmali
Kati yaglar (tereyag, margarin) parçalanma sicakligi düsük oldugundan kullanilmamali
Sivi yaglar 230-2500C'de, Tereyag ve margarinler 140-1500C'de parçalanirlar. Zararli yan ürünleri açiga çikar.
Yagda markali ürünler tercih edilmelidir.
Kizartmadan sonra Yaglar;
Süzülerek saklanmali
En fazla 1-2 kez
Yaglarin havayla temas etmemesi
Yaglar, agizlari iyice kapali bir sekilde cam sisede, gün isigindan uzak, karanlik, serin bir ortamda saklanmalidir.
Kizarmis yaglarin;
Sindirimi güçtür.
Mideyi geç terk eder.
Siskinlik, hazimsizlik sikayetlerine yol açar.
Safra tasi, iltihabi, karaciger yetersizligi, gastriti olanlarin kizarmis yaglardan uzak durmasi gerekir.
Atik yaglarin çevre ve insan sagligina birçok zarari oldugu bilinmektedir.
Obesite,Kanser, Kalp damar hastaliklari, Çevre Kirliligi ve etkilerine yol açmaktadir.
Sismanlik bir hastaliktir. Çesitli yönlerden bireyin sagligini etkiler
1.Agir bir vücudun tasinmasi güçtür. Eklemlerde agrilarin artmasina yol açar.
2.Özellikle gençlerin sisman olmasi onlarin psikolojik olarak olumsuz etkilenmelerine neden olur.
3.Sismanlik, fiziksel hareketsizlige yol açar.
4.Kalp, damar hastaliklarina ve hipertansiyona neden olur.
5.Çesitli organlarin bozuklugu sonucu, yasam süresinin kisalmasina neden olur.
Kisa sürede okside olabilen atik yaglarin kanserojen etkileri vardir. Beslenme sekli kanser olusmasini %35'lik oranla etkiler.
Yagin fazlasi;
Gögüs,
Rahim agzi,
Yumurtalik,
Bagirsak,
Rektum,
Prostat kanserlerine yol açmaktadir. Bu durum atik yaglarin kontrolsüz sekilde tekrar tekrar
kullanilmasiyla daha sik ortaya çikabilmektedir" diyerek sözlerine son verdi ve Bitkisel Atik Yaglarin Kontrolü Bilgilendirme toplantisi sona erdi.

Paylaş

Yorum Yazın

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmadı. İlk Sen Ol