Bu hafta; Trakya'da ayçiçegi tarimi

Köy Hizmetleri Atatürk Arastirma Enstitüsü Müdürlügü, çiftçimizin bilinçli üretim yapabilmesi adina hazirladigi yazi dizilerini yayinlamaya devam ediyoruz. Çiftçiligin ve ürünlerin verimini arttirmak açisindan Ziraat Yüksek Mühendisi ilker KURsUN Toprak Yönetimi Bölümü tarafindan hazirlanan bu bilinçlendirici yazi dizisini bugün de siz sayin okurlarimizla paylasacagiz. Çiftçilerimizin, üretim kalitesini arttiracagina inandigimiz yazi dizisini eksiksiz olarak takip edin ve olumlu sonuçlarin ortaya çikacagini gözlemleyin.
1-AYÇiÇEgiNiN TANIMI VE ÖNEMi
Günümüzde dünyanin en önemli yag bitkilerinden biridir. Ayçiçeginden elde edilen yag; hem sivi hem de margarin yagi olarak büyük deger tasir. Küspesi ise çok besleyici bir hayvan yemidir. Yagi ve küspesinden baska tohum kabuklari ile saplari gida, kimya ve kozmetik sanayi için degerli hammadde özelligi tasimaktadir. Ayrica çerez olarak kullanildigi gibi, saplari yakacak olarak da degerlendirilmektedir.
Degisik iklim ve toprak kosullarinda yetisebilen ayçiçeginin, yurdumuzda en genis tarimi yapilan yer Trakya Bölgesidir.
2-TARLA HAZIRLIgI
Ayçiçegi ekilecek tarlayi sonbaharda Eylül sonu, Kasim baslari arasinda 20-25 cm. derinlikte sürmek gerekir. Kisi kabartilmis olarak geçirdikten sonra ilkbaharda yabanci otlari temizlemek için topragi, kazayagi ve tirmik ile islemek gerekir. Yalniz bu islem toprak tavinda iken yapilmalidir. Ayçiçegi ekilecek tarlalar fazla otlanmis ve sikismis ise pullukla sürüm sarttir. Bunun disinda toprak neminin kaybina yol açacagindan ilkbaharda pullukla sürüm yapilmamalidir.
3-EKiM ZAMANI
Ayçiçeginin Kis ve ilkbahar yagislarindan yararlanmasi bakimindan ekimin erken yapilamasi gerekir. Bölgemizde ekim Mart sonunda baslayip Nisan ayi içinde tamamlanmalidir. Erken ekimin verimi %25 kadar arttirdigi unutulmamalidir.
4-EKiM DERiNLigi
Fazla yagisli giden yillarda 3-4 cm lik ekim derinligi yeterlidir. Derinlik en fazla 8-10 cm olmalidir. Aksi halde çimlenme düzenli olmaz ve verim düser. En iyisi topragin nem durumuna göre derinlik ayarlanmalidir.
5-EKiM sEKLi VE TOHUMLUK MiKTARI
Trakya Bölgemizde mibzerle ekim yaygin durumdadir. Mibzerle ekimde tohumlar ayni derinlige düser ve ayni zamanda çimlenirler. Bütün bitkiler ayni zamanda olgunlasirlar. Bitkinin bakim ve hasadi kolay yapilacagindan isçilikten kazanilir.
Mibzerle ekimde dekara 1 kilogram tohumluk yeterlidir. Mibzerler tohumu hesaplanan miktarda ve aralikta ektiginden seyreltmeye gerek kalmadigi gibi çapalama islemi makine ile de yapilabilir.
Ayçiçeginde sik ekimden kaçinmak gerekir. Bunun için ekimde siralar arasi 60-70 cm, siralar üzeri ise 30-35 cm. kadar olmalidir.
6- TOHUMLUK
Ayçiçegi tariminda tohumlugun ayri bir yeri ve önemi vardir. Üreticiler kendi mahsullerini tohumluk olarak kullanmamalidirlar. Aksi takdirde ayçiçeginin özelligi nedeniyle tablolar etli ve iri olur. Kabuklar kalinlasir. Ancak içi küçüldügünden hafif çeker. Neticede verim her yil azalir. Bu nedenle her yil sertifikali tohumluk kullanilmalidir. Sertifikali tohumlugun verimi %20-25 kadar arttirdigini unutmayiniz.
7- GÜBRELEME
Ayçiçegi topraktan çok fazla besin maddesi kaldirir. Yani topragi sömürür. Bu nedenle ihtiyaci olan maddeleri bilgili bir sekilde gübre vererek gidermek gerekir. iyi bir verim için gübreleme mutlaka gereklidir.
Bölgemiz topraklari son yapilan toprak analizlerine göre, azot bakimindan fakir, fosfor bakimindan ise yer yer degisiklikler göstermektedir. Bazi topraklarda fazla kullanim sonucu fosfor birikimine rastlanmaktadir. Potasyum yönünden yeterli ve zengin topraklar yaninda yetersiz olanlarda bulunmaktadir.
Bölgemizde uygulanacak gübre cins ve miktarlari kuru ve sulu sartlar için asagida verilmistir. Ancak çiftçilerimiz en iyisi topraklarini analiz ettirmeli ona göre gübre kullanmalidirlar. Böylece bilinçli ve ekonomik gübreleme yapmis olacaklardir.
Fosforlu gübreler ve kompoze gübrelerin tamami ile, azotlu gübrelerin yarisi ekim alaninda banta, azotlu gübrenin ikinci yarisi ise ilk çapadan önce ekim siralarinin yanina verilmeli ve çapayla kapatilmalidir.
8- BAKIM
A-TEKLEME VE ÇAPA
Bitkiler 10-15 cm yada bir karis olunca tekleme yapilmalidir. Tekleme ile sira üzerinde 30-35 cm. mesafe birakilmalidir.
Ayçiçegi bir çapa bitkisidir. Geçmis yillarda oldugu gibi elle yapilan ve iki defa uygulanan çapayi artik ekonomik olarak yapmak mümkün degildir. Ayçiçegi çapasi artik kazayagi ile yapilmaktadir. Böylece ot alma yaninda sira aralarini kabartma ve bogaz doldurma da gerçeklestirilmektedir. Yalniz makineli çapada sira aralari traktörün iz genisligine uymalidir. Çapa islemi ayçiçegi 40-45 cm. boyandiginda yapilmalidir.
B- TARIMSAL SAVAs
Ayçiçegi tohumlugu ekimden önce mildiyöye (koselik) karsi tohum ilaçlamasi yapilmalidir. Ekimden önce ve sonra yapilacak toprak ilaçlamasi ile yabanci ot kontrolü saglanabilir. Bu konularda gerektiginde en yakin Zirai Mücadele kurulusuna basvurulmalidir.
C- SULAMA
Ayçiçegi bölgemizde genellikle kuru sartlarda yetistirilmektedir. Ancak bilinçli bir sulama ile % 100'e yakin verim artisi saglanabilmektedir. Sulamada toprak nemi, yagis durumu ve bitki gelisimi esas alinmalidir.
Verimli bir yetistirme için bir veya iki sulama yapmak gerekir. Tek sulama yapilacaksa çiçeklenme döneminde, iki sulama yapilacaksa birincisi çiçeklemeye yakin, ikincisi çiçeklenme döneminde yapilmalidir. Sulamalar tesviyeli, düz arazilerde karik usulü, meyilli alanlarda yagmurlama seklinde uygulanmalidir.
9- HASAT VE HARMAN
Ayçiçeginin tabladaki çiçekleri kuruyup döküldügünde hasadi yapilir. Bölgemizde yaygin olarak hasat-harman isleri biçerdöverle yapilmaktadir.
Hasat aninda danede nem % 9-10 olmali, hasatta kayiplarin az olmasi bakimindan biçer döver çok iyi ayarlanmalidir. Hasattan sonra depolama yapilacaksa 5 çuvaldan fazlasini üst üste koymamali, yigin kalinligi 1,5 metreyi geçmemelidir.

Paylaş

Yorum Yazın

Bu Habere Henüz Yorum Yapılmadı. İlk Sen Ol