Asma Yetistiriciligi

Yer kürenin bagcilik için en elverisli iklim kusagi üzerinde bulunan Türkiye, asmanin gen merkezi olmasinin yani sira, son derece eski ve köklü bir bagcilik kültürüne sahiptir. Güneydogu Anadolu Bölgesi, Türkiye'nin Ege ve Akdeniz bölgelerinden sonra en çok üzüm üreten bölgesi olup, ülke üretiminde yaklasik % 10'luk paya sahiptir.
Yurdumuzda ihraç edilen ürünlerimiz arasinda olan üzümün besin degeri yüksek olup, yapilan arastirmalara göre A, B, B2 ve C vitaminleri vardir. Üzüm sofralik tüketim disinda kurutmalik, saraplik, siralik ve konservelik olarak da tüketilebildiginden yilin her ayi beslenmede kullanilmaktadir. Son yillarda üzüm yapragi ihraç edilerek de gelir elde edilmektedir. Bu nedenle ülkemizin en büyük yatirimlarindan biri olan Güneydogu Anadolu Projesinin Bölgemizde yer almasi nedeniyle, her konuda oldugu gibi bagcilik konusunda da teknik ve gelistirmeye yönelik çalismalara baslanilmistir.
2. IKLIM VE TOPRAK ISTEÄzI
2.1 Iklim Istegi
Bagcilikta basarinin temel sarti bag kurulacak yörenin iklim ve toprak faktörleri ile asmanin çok iyi bir uyusma içinde olmasini temin etmektir. Bu nedenle bir yere bag tesis ederken iklim, toprak, mevki - yön, anaç ve çesit seçimi gibi unsurlari iyice etüt etmek gereklidir.
Asma gelisme devresi oldukça uzun olan bir bitkidir. Günlük isi ortalamasi 10oC yi bulunca gelismeye baslar ve sonbaharda isi ortalamasi bu derecenin altina düsünceye kadar gelismesini sürdürür. Her üzüm çesidi meyveleri iyi bir sekilde olgunlastirmak için belirli bir isi toplamina ihtiyaç gösterir. Bag kurulacak bölgenin yillik aktif sicaklik toplaminin en az 1600 oC derece olmasi gerekir. Rantabl bagcilik yapabilmek için, yillik ortalama sicaklik 9-21 oC ve sicak aylar ortalamasi 17-20 oC olmalidir. Candolle asmanin gelismesi için bir vegetasyon devresinde 2900 oC sicaklik toplamina ihtiyaç oldugunu bildirmektedir. Erken olgunlasan çesitlerde tam çiçeklenmeden olgunluga kadar geçen sürede 1600-2000 oC, geç olgunlasanlarda ise 3000 oC ya da daha fazla sicaklik toplamina ihtiyaç bulunur.
Asmanin kökleri derinlere gittigi için diger bitkilere oranla daha az yagis alan yerlerde de yetisebilir. Yillik yagis miktari yaninda, yagisin dagilimi bagcilik bakimindan çok önemlidir.
Kis aylarinda ve ilkbahar baslangicinda düsen yagmurlar asma için çok yararlidir. Ilkbaharin son döneminde ve yaz baslangicinda devam eden yagislar özellikle mantari hastaliklarin artmasina sebep oldugundan bagcilik yönünden sorunlar yaratmaktadir.
Bagcilikta iklim faktörleri çok önemlidir. Sayet bir yerde ilkbahar donlari omcalarin sürgün sürme zamanina kadar devam ederse, yesil aksam, -1, -2 oC nin altindaki isidan zarar göreceginden bag hasara ugrar. Sonbaharda erken gelen donlar da odun kisminin iyi odunlasmasina engel olarak genç omcalarin kurumasina sebep olur.
Rüzgarlarin baglara çok etkisi vardir. Diger iklim faktörleri müsait olmak sartiyla rüzgarlardan korunmus yerler bagciliga daha elverislidir.
Uzun yillarin gözlemlerine dayanarak Güneydogu Anadolu Bölgesinde bagin iklim isteklerinin istenen düzeyde oldugunu, ilkbahar ve sonbahar geç donlarinin bölge bagciliginda bir sorun olusturmadigi söylenebilir.
2.2 Toprak Istegi
Asma kökleri derine giden bir bitkidir. Bu yüzden yumusak dokulu topraklardan hoslanir. Baglar yazlari kurak veya az yagisli yerlerde en iyi gelistiginden bag topraginin derin ve su tutma kapasitesinin yüksek olmasi istenir.
devami yarin
haticekunt@gazetetrakya.com