Köy Hizmetleri Atatürk Arastirma Enstitüsü Müdürlügünün hazirlamis oldugu çiftçi brosürlerini sizlerle paylasmaya devam ediyoruz. Geçen hafta "Ayçiçegi Sulamasi ve Aniz Yakmanin Nedenleri ve Etkilerini gazetemiz sayfalarina tasimistik. Bu hafta ise Aniz yakmadan, toprak isleme tekniginin uygulanmasi ve Erezyon (Toprak kaybi) nedir? Baslikli konulari sizlerle paylasacagiz. Ziraat Mühendisi ibrahim KAMBUROgLUnun hazirlamis oldugu bilgiler su sekilde
ANIZ YAKILMASI
Anizin yakilmasi, bölgemizde son yillarda çok sik karsilastigimiz önemli bir problemdir.
Trakya'nin kuru tarim yapilan hemen hemen her yerinde yaz ve sonbaharda anizin yakildigini görüyoruz. Anizlarin yakilmasi ile erozyon zararlarinin artigi ve böylece ürün veriminin olumsuz yönde etkilendigi görülmektedir. Anizi yakilan parsellerde organik maddenin azaldigini, topragin fiziksel ve kimyasal özelliklerinin bozuldugunu görmekteyiz, Çiftçilerimiz bugday yerine, bugday (Monokültür) ektikleri zaman daha iyi bir tohum yatagi hazirlamak amaci ile anizlari yakiyorlar.
ANIZ GÖMÜCÜ ALET
Çiftçilerimize, anizi yakmadan iyi bir tohum yatagi hazirlamalari için, Enstitümüz ile Trakya Üniversitesi Ziraat Fakültesi ve istanbul Halkali Tarim il Müdürlügünün ortaklasa çalismalari sonucu. Anizi Yakmadan Toprak isleme Aletini Tanitarak, çiftçimizin bu aleti kullanip, aniz yakmaktan vazgeçmesini öneriyoruz.
Çalismalarimiz, aniz yüksekliginin 40-50 cm. yüksekliginde oldugu Halkali Tarim Meslek Lisesi arazisinde ve iki tane çiftçi tarlasinda 3 ayri parselde gerçeklestirilmistir.
Birinci parselde üç soklu pulluk kullanildi. Sonuç olarak Çiftçimiz tarafindan istenmeyen aniz artiklari toprak yüzeyinde kalmaktadir.
Bu eksikligi gidermek amaci ile ikici parselde anizi yakmadan, aniz gömücü aletle (ön gövdecikli iki soklu pullukla) sürüm yapildi.
Ön gövdecikler topragi 5-6 cm. derinlikten isleyerek anizla birlikte, büyük pulluk gövdelerinin açtigi 20-25 cm. derinligindeki pulluk çizisinin tabanina atarak, arkadan gelen pulluk gövdesi de kalan anizsiz topragi, anizli toragin üzerine deviriyor. Böylelikle anizlar tamamen toprak altina gömülü olarak kalmaktadir.
Bu aletle sürülen parselin 5-6 yerinde çukur açarak aniz artiklarinin kaç cm. derinlige gömüldügü arastirilmis ve sonuçta 12-16 cm'den daha derinlerde aniz artiklari görülebilmistir.
Yapilan bu çalismalardan da görüldügü gibi bugday yerine yine bugday ekildigi durumda bile anizin yakilmasina gerek kalmamaktadir.
Tanitilan aletle, anizi yakmadan da çok iyi bir tohum yatagi hazirlanabildigine göre aniz yakmanin artik gündemden kalkmasi gerekiyor. Umariz bu aleti tanitmamizin çiftçilerimize yarari olacak ve aniz yakma olayi ortadan kalkmis olacaktir.
1. EROZYON ( Toprak Kaybi ) NEDiR ?
Topraklarin su, rüzgar, buzul, dalga, yerçekimi ve çig gibi çesitli atmosferik faktörlerle asinip, uzaklara tasinmasina erozyon denir.
2. EROZYON ZARARLARI
Yurdumuzda erozyon sorunu olan tarim alanlarindan alinan verim, gün geçtikçe düsmekte, özellikle egimli tarim arazilerinde, bitki besin maddelerince zengin yararli üst topragin yagmur ve rüzgarlarla tasindigi bilinen bir gerçektir.
Egimli tarim alanlarinda yapilan sürüm, toprak isleme vb. tarimsal islemler toprak ve su korunmasina uygun yöntemlerle yapilmadigi, diger alanlarda da gerekli koruyucu önlemler alinmadigi için, topraklar bilinçsiz ve gelisigüzel kullanilmakta, böylece erozyon (Toprak Kaybi ) artmaktadir.
Bitki gelisiminde 20 - 25 cm. kalinligindaki üst toprak; organik madde ve bitki besin maddelerince zengin, bitki köklerinin kolayca dagildigi, beslendigi yerdir. Erozyonla üst toprak giderse yerini alt toprak alir. Alt toprak ise daha sert ve sikidir. Humus ve bitki besin maddelerince yoksul olup, su ve bitki köklerinin islemesine pek elverisli degildir. Bu nedenle ürün verimi % 50-80 oraninda düser.
Bunun içindir ki, 20-25 cm. ilk üst topragin korunmasi, toprak ve su korunumu yönünden çok önemlidir.
3. EROZYON ÇEsiTLERi
AsINDIRICI GÜCE GÖRE DÖRDE AYRILIR.
1. Su Erozyonu
2. Rüzgar Erozyonu
3. Buzul Erozyonu
4. Yerçekimi Erozyonu
Son iki erozyon çesidi gerek yayginliklari gerekse tarim arazileri üzerindeki etkileri bakimindan digerlerinin yaninda çok önemsiz kalir. Bu nedenle burada onlar üzerinde durulmayacak, yalniz ilk ikisi hakkinda bilgi verilecektir.
3.1 SU EROZYONU
Yagmur ve eriyen kar sularinin egim yönünde yüzey akisa geçtiginde beraberinde, toprak zerrelerini, organik materyali ve suda eriyebilen bitki besin maddelerini tasimasi ve egimin bittigi yerde biriktirmesi olayidir.
SU EROZYONU TiPLERi
Bes tip su erozyonu vardir.
1. Yagmur Damlasi Erozyonu
Yagmur damlalarinin bitki örtüsünden yoksun olan toprak yüzeyine siddetli bir sekilde düsmesi sonucu, toprak zerreleri bulunduklari kümelerden çözülüp koparilir ve harekete hazir hale getirilir.
Damlanin düstügü yüzey egimli ise, siçrayan toprak parçaciklari egim yönünde hareket etmis olur. Eger yüzey bitki örtüsü veya organik artiklarla kapli olursa, damlanin asindirma gücü kirilmis olur.
2. Yüzey Erozyonu
Bitki örtüsünden yoksun ve egimli arazilerde toprak zerrelerinin yagmur veya yüzeysel akisla parçalanarak tasinmasi olayina tabaka veya yüzeysel erozyon adi verilir. Bu erozyon sonucu arazide olusan çiziler pullukla kolayca bozulur.
3. Parmak (Oluk ) Erozyonu
Yüzeysel erozyona karsi gerekli kültürel önlemlerin alinmamasi sonucu bu erozyon olusur. Egimli arazilerde yüzeysel akisa geçen sular, erozyona hassas topraklari asindirir ve 3-5 cm. derinlik ve genislikte küçük kanalciklar olustururlar. Bu kanalciklar sürüm aletleriyle düzeltilebilir.
4. Oyuntu Erozyonu
Parmak (oluk) erozyonu için gerekli önlemler alinmazsa daha çok derinlesip (60-90 cm.) genisleyerek sürümle yok edilmeyecek boyutlara ulasan oyuntular (yarintilar) olusur.
Oyuntular; açikta kalan dogal drenaj kanallarindan (fazla sulari uzaklastirma kanallari), muntazam olmayan çöküntü alanlarindan, sürüm kariklarindan, hayvan ve araba tekerlegi izlerinden, alttan oyulmus teraslardan olusabilir.
5. Sel Yarintisi Erozyonu
Topragin, egimli arazilerde sel teskil edebilen yagmur sulari ile ince bir tabaka halinde tasinmasi olayidir. Bu erozyon tipi, kolay - kolay göze çarpmadan ilerleyen sinsi bir olaydir.
SU EROZYONUNA NEDEN OLAN FAKTÖRLER
Dogal Faktörler
iklim iklimin dogrudan ve bitki örtüsü araciligiyla, dolayli olmak üzere asinima iki türlü etkisi vardir.
Asinmayi dogrudan etkileyen en önemli iklim özelligi yagistir. Yagisin, miktari, siddeti ve sürekliligi oraninda erozyon siddetlenir.
Toprak Topragin bünyesi (killi veya kumlu olmasi), yapisi, kümelerin parçalanmaya dayanikliligi, sizdirma, geçirgenlik, su tutma kapasitesi asinmayi etkiler.
Bitki Örtüsü Bitki örtüsü, yagmur damlasinin topraga direkt çarpmasini önler, yagisi topraga sizdirir, yüzey akisi önler veya yavaslatir. Hareket eden zerreleri tutar, yagmur damlasindaki koparici enerjiyi yok eder. Bitki örtüsünün zayifligi oraninda erozyon artar.
insan Faktörü Erozyonun meydana gelmesine ve sürekliligine neden olan zararli insan faaliyetleri sunlardir.
1. Arazinin kabiliyetine göre kullanilmamasi. Örnegin egimi fazla olan alanlarin mera veya çayir olarak kullanilmasi gerekirken, buralarda tarim yapilmasi, çok daha dik egimli olan alanlarin agaçlandirilmasi gerekirken, yine buralarda tarim yapilmasi erozyona neden olmaktadir.
2. Egim yönünde sürüm ve ekim yapilmasi
3. Topragin sürekli sürülmesi, gerekli organik ve yapay gübrelerin verilmemesi
4. islemeli tarimda yanlis araç ve yöntemler kullanilmasi.
5. Nadas sisteminin seritler halinde uygulanmamasi. Egim yönünde nadas ve tarim yapilan parseller biri birini takip etmelidirler. Böylece nadas parselinden tasinan topraklar bir sonraki islenen parseldeki bitkiler tarafindan tutulabilir.
6. Bölgesel tarim sistemlerinin iklim ve toprak kosullarina uymamasi.
7. Arazinin mülkiyet nedeniyle parçalanmasi.
8. Otlaklarin asiri otlatilmasi ve ormanlarda asiri kesimler, açmalar, yangin çikarilmasi.
9. Yerlesim merkezlerinin ve sanayinin iyi tarim alanlarina kaydirilmasi.
10. Anizin ve hayvan gübresinin yakilmasi
TOPRAK ve SU KORUNUMU NEDiR
Toprak ve su korunumu kisaca, topragin bitki yetistirme gücünün korunmasi olarak tanimlanir. Toprak ve su korunumu prensibi ise; düsen yagmur damlasini düstügü yerde, toprak zerresini de bulundugu yerde tutmaktir.
TOPRAK ve SU KORUNUMU ÖNLEMLERi
Toprak ve su korunumu amaci, her çesit iklimde, her türlü kosullarda fiziksel, kimyasal ve kültürel yöntemlerle çalismalar yaparak topragin gücünü, üretkenligini devamli kilmaktir.
Topraksiz bir tarim düsünülemeyeceginden ; her türlü kimyasal islemlerimizde, dogal üretim kaynagi olan topraklarimizin korunmasi geregi, ona amacimiz olmalidir. En elverisli iklim kosullarinda ve iyi bir bitki örtüsü altinda ham toprak materyalinden 10 cm. kalinliginda bir toprak katinin olusmasi için 800-4000, hatta daha fazla yil gerektigi bilinmektedir. Bu da konunun önemini açikça göstermektedir.
Toprak ve su korunumu önlemleri üç bölümde incelenir.
BiTKiSEL ÖNLEMLER
1. Bitki münavebesi (ekim nöbeti) uygulamak.
2. serit vari ekim yapmak.
3. Çayir ve meralari islah etmek.
4. Örtü ve yesil gübre bitkileri yetistirmek.
5. Aniz örtülü tarim uygulamak.
KÜLTÜREL ÖNLEMLER
1. Arazi kabiliyetine göre kullanmak.
2. Tesviye egrilerine paralel sürüm, ekim ve dikim yapmak.
3. seritvari ekim yapmak.
4. Uygun toprak isleme aletleri ile sürüm yapmak.
FiZiKSEL ÖNLEMLER
1. Fazla egimli alanlara teras yapmak, agaç dikmek.
2. Çevirme kanallari yapmak.
3. Su yollarini otlandirmak.
4. Oyuntu kontrol önlemleri almak.
5. Gölet ve rezervuarlar insa etmek
RÜZGAR EROZYONU
insanlar, hayvanlar, çesitli hastalik ve haserelerle yok edilen dogal bitki örtüsünden sonra çiplak kalan topraklarin, hizli esen rüzgarlarla yerlerinden koparilmasi, tasinmasi ve yigilmasi olayidir.
Az yagisli bölgelerde, özellikle kurak devrelerde, islenen tarim alanlarinda yaygin olarak görülen önemli bir sorundur. Su erozyonunun aksine, genel olarak egimli arazilerden ziyade, düz arazilerde daha yaygin ve etkindir.
RÜZGAR EROZYONUNUN MEYDANA GELMESiNE NEDEN OLAN FAKTÖRLER
RÜZGAR EROZYONUNUN MEYDANA GELMESiNDE; iklim, toprak ve bitki örtüsünün özellikleri gibi dogal faktörlerin etkilerinin de önemli rol oynamasinin yaninda; esas neden insan faktörüdür.
Rüzgar erozyonunun meydana gelmesine ve tahribatinin artmasina neden olan insan faaliyetleri söyle siralanabilir.
1. Arazinin kabiliyetine göre kullanilmasi.
2. Mera ve ormanlarin tarima açilmasi.
3. Bitki münavebesinin (ekim nöbeti) uygulanmamasi.
4. Tarim alanlarinin toplu olarak nadasa birakilmasi.
5. Meralarin kapasitelerinin üzerinde kontrolsüz ve zamansiz otlatilmasi.
6. Mera bitkilerinin yakacak ve kislik yem gereksinmeleri nedeniyle sökülmesi.
7. Uygun tarim alet ve makinelerinin kullanilmamasi.
8. Uygun toprak koruma yöntemlerinin uygulanmamasi.
9. Tarim girdilerinin bilinçli olarak kullanilmamasi.
RÜZGAR EROZYONU ZARARLARI
1. Topragin verimli olan üst kismi ile birlikte kil, silt ve organik maddelerin tasinmasina ve geride yalnizca kum, çakil ve ana kaya gibi verimsiz materyalin kalmasina.
2. Toprak bünyesinin giderek bozulmasina ve su tutma kapasitesiyle verimliligin azalmasina.
3. Tarim ve mera alanlarinda tohum ve genç bitkilerin sürülerek tasinmasina.
4. Tasidigi materyali bitkiler üzerine yigarak onlarin elden çikmasina.
5. Güneyden kuru ve sicak estigi zaman bitkilerde buharlasmayi artirarak, bitkilerin kurakliktan zarar görmesine.
6. Yigilmalar sonucu sulama alanlarinda arazi tesviyesinin bozulmasina ve yüzey sulama yöntemlerinin uygulanmasini güçlestirmesine.
7. insan ve hayvan saglinin bozulmasina.
8. Yerlesim merkezlerinin ve demiryolu, karayolu, havaalanlari, elektrik hatlari gibi altyapi tesislerinin elden çikarilmasina sebep olur.
RÜZGAR EROZYONUNA KARsI KORUMA YÖNTEMLERi;
Rüzgarin asindirici etkilerine karsi topraklarimizi korumak amaciyla
1. Rüzgarin hizini yavaslatmak, sürüklenen topragi tutmak için toprak yüzeyini agregatli veya kesekli tutmak.
2. Rüzgarin hizini ve sürükledigi toprak miktarini azaltmak için degisik araliklarla serit ve rüzgar perdeleri tesis etmek.
3. Toprak yüzeyini bitki örtüsü veya bitki artiklariyla kaplamak.
4. Anizi yakmamak.
5. Rüzgarin oynatamayacagi irilikte kesekler olusturmak.
RÜZGAR EROZYONUNA KARsI ALINACAK ÖNLEMLER
Bitkisel Önlemler;
1. Zorunlu olmadikça çapa bitkilerine yer vermemek.
2. Sik büyüyen bitkilere yer vermek.
3. Örtü bitkilerine yer vermek.
4. Agaç ve çalilar dikmek.
5. Rüzgar perdeleri tesis etmek.
6. Koruyucu seritler tesis etmek.
Tarimsal Önlemler;
-seritsel tarim yöntemi uygulamak.
-Hakim rüzgar yönüne dik sürüm, ekim ve dikim yapmak.
-Uygun aletlerle sürüm yapmak.
-Münavebe ve gübre uygulamak.
Mekaniksel Önlemler;
-Tahta perdeler tesis etmek.
-Kamis perdeler tesis etmek.
-Toprak yüzeyini dal ve çali örtüsü ile kapatmak.
NE ARAMIŞTINIZ ?
ÇOK OKUNANLAR
-
Kırklareli’nde 29 Ekim Cumhuriyet Bayramı Programı Açıklandı! İşte Etkinlik Takvimi
27 Eki 2026 -
Kırklareli'nin de Aralarında Bulunduğu 34 İlde Göçmen Kaçakçılığına Büyük Darbe!
06 Kas 2026 -
Emine Erdoğan, "Sıfır Atık, Döngüsellik ve Metan-Liderler Yuvarlak Masa Toplantısı"nda Konuştu
12 Kas 2026 -
Trakya'ya Kuvvetli Yağış Geliyor! Kırklareli İçin Kritik Saatler Açıklandı
22 Eki 2026 -
Namık Kemal Üniversitesinden Trakya Hayvancılığına Bilimsel Destek
22 Eki 2026 -
Kırklareli’nde Göçmen Kaçakçılığı Operasyonu! 3 Şüpheli Tutuklandı
26 Eki 2026
ÇOK YORUMLANANLAR
-
\"Mahalli idareler sistemimizin çağın ihtiyaçlarına uygun şekilde güncellenmesine önem veriyoruz\"
19 Kas 2026 -
Kırklareli’nde Güncel 39 Kart Dolum Noktaları Açıklandı! İşte Tam Liste
21 Eki 2026 -
Emine Erdoğan, Özbekistan\'da Düzenlenen Zirve Kapsamında Açılan Sergiyi Ziyaret Etti
22 Eki 2026 -
“Fon Meselesini Ciddiyetle Ele Alıyor, Üzerine Tavizsiz Bir Şekilde Gidiyoruz”
21 Eki 2026 -
Başkan Derya Bulut, MHP Lideri Bahçeli ile Kırklareli’yi Görüştü
21 Eki 2026 -
Kırklareli OSB’de Sigara Bırakma Kampanyası Kapsamında Bilgilendirme Yapıldı
21 Eki 2026
Son Yorumlar
- "Ufuk Hattı Projesi" geleceğe umut oluyor: Tebrikler başarılar diliyorum ...
- "Ufuk Hattı Projesi" geleceğe umut oluyor: Tebrikler başarılar diliyorum ...
- Bir festival de böyle geçti: Çok istedik bizden olmadı yaralarımı kimse sarmadı ağladım sesimi duymadı sana olan dağlar kadar sev...


Bu Habere Henüz Yorum Yapılmadı. İlk Sen Ol